Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, sáng 22.4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam.
Đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (Đoàn Hà Nội) cho biết, dự thảo ấn định ngày 24.11 hàng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam quy định người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương, cùng với đó là việc miễn hoặc giảm lệ phí tham quan tại các cơ sở văn hóa, thể thao công lập vào ngày này.
Dự thảo còn quy định khuyến khích thanh thiếu niên tham gia các hoạt động văn hóa.
Đại biểu nhận thấy đây là một quyết sách mang tính biểu tượng quốc gia mạnh mẽ, có tác động thực tiễn sâu rộng. Việc cho phép người dân nghỉ lễ có hưởng lương không chỉ tôn vinh giá trị văn hóa mà còn trực tiếp tạo ra một điểm rơi để kích cầu tiêu dùng văn hóa thúc đẩy du lịch nội địa.
Tuy nhiên theo đại biểu, thay vì chỉ giới hạn việc miễn giảm phí ở các cơ sở văn hóa, thể thao công lập, nghị quyết nên bổ sung cơ chế khuyến khích các cơ sở văn hóa, giải trí khu vực tư nhân cùng tham gia chiến dịch giảm giá. Như vậy sẽ tạo thành một ngày hội kích cầu công nghiệp văn hóa trên toàn quốc.
Liên quan đến thể chế hóa chính sách đãi ngộ đặc thù, bảo vệ và thu hút nhân tài cho lực lượng lao động nghệ thuật, theo đại biểu, dự thảo cho phép các đơn vị sự nghiệp công lập tuyển dụng thông qua thi tuyển đối với các nghệ sĩ tài năng, du học sinh đạt giải thưởng quốc tế.
Đáng chú ý là chế độ phụ cấp ưu đãi nghề rất cao từ 40 đến 60% mức lương hiện hưởng dành cho người làm việc trong nghệ thuật biểu diễn truyền thống, cổ điển, xiếc hay những người làm việc tại vùng sâu vùng xa.
Đồng thời nhà nước hỗ trợ kinh phí đào tạo lại cho nghệ sĩ các ngành đặc thù để chuyển đổi vị trí làm việc khi hết tuổi nghề. Đại biểu nhận thấy đây là một chuỗi quy định mang tính nhân văn sâu sắc, thể hiện sự thấu hiểu tường tận của nhà lập pháp đối với tuổi nghề vô cùng ngắn ngủi và quá trình rèn luyện khắc nghiệt của nghệ sĩ.
Việc đãi ngộ cao cho nghệ thuật truyền thống và cổ điển sẽ giúp giữ gìn bản sắc dân tộc trước áp lực của kinh tế thị trường. Để quy định này có sức thuyết phục hơn, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị đa dạng hóa các tiêu chí công nhận tài năng để xét đặc cách tuyển dụng, không chỉ bó hẹp ở tiêu chí huy chương, giải thưởng khu vực, quốc tế.
Vì trong nghệ thuật truyền thống không ít cá nhân xuất chúng, nghệ nhân dân gian không tham gia các cuộc thi lấy huy chương nhưng có sức ảnh hưởng to lớn vào việc thực hành và truyền dạy di sản, họ cũng cần được áp dụng cơ chế đặc thù này.
Cùng quan điểm, đại biểu Cà Thị Thắm (Đoàn Lai Châu) cho rằng, để lan tỏa ý nghĩa thiết thực của ngày Văn hóa Việt Nam, cần có cơ chế khuyến khích mạnh mẽ hơn nữa để người dân tiếp cận các thiết chế văn hóa thể thao công lập.
Theo đó, trong ngày nghỉ, người dân khi tham gia sử dụng dịch vụ tại các cơ sở văn hóa thể thao công lập nên được miễn phí toàn bộ lệ phí dịch vụ. Do đó đề nghị tại khoản 2 điều chỉnh lại theo hướng quy định miễn phí toàn bộ lệ phí tham quan đối với các dịch vụ tại cơ sở văn hóa thể thao công lập trong Ngày Văn hóa Việt Nam.
