Ngoại giao kinh tế kiến tạo không gian phát triển mới

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Hằng cho biết, năm 2026 là thời điểm có ý nghĩa chiến lược của dân tộc, là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030, bước đầu xác lập mô hình phát triển và quỹ đạo tăng trưởng dài hạn của đất nước hướng tới thực hiện 2 mục tiêu chiến lược 100 năm.

Bối cảnh mới, tiềm lực mới, kỳ vọng mới đặt ra những nhiệm vụ và yêu cầu mới, đòi hỏi công tác ngoại giao kinh tế phải không ngừng đổi mới trong tư duy, nhạy bén, quyết liệt trong triển khai; sáng tạo, đột phá về cách làm và nhất quán với phương châm đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên hết, trước hết, lấy doanh nghiệp và người dân là trung tâm phục vụ.

Thứ trưởng nhấn mạnh, phương châm hành động của ngoại giao kinh tế năm 2026 cần phải kiến tạo không gian phát triển mới; kết nối nguồn lực chiến lược và kiểm chứng bằng hiệu quả thực thi.

Thứ nhất, kiến tạo không gian phát triển mới, cả về thị trường, công nghệ, vốn, năng lượng và chuỗi cung ứng. Kiến tạo cũng chính là định vị Việt Nam trong các chuỗi giá trị tương lai, trên bản đồ công nghệ của thế giới trong các lĩnh vực then chốt (AI, bán dẫn, dữ liệu, công nghệ xanh, năng lượng mới…).

Thứ hai, kết nối nguồn lực chiến lược cho phát triển, trong đó có kết nối đối tác, dự án; kết nối Trung ương với địa phương và doanh nghiệp; kết nối tri thức, nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài.

Thứ ba, kiểm chứng đo lường kết quả, đeo bám, đôn đốc thực thi. Đây chính là “thước đo hiệu quả” của ngoại giao kinh tế. Kiểm chứng bằng cam kết tiến độ, kiểm chứng văn kiện bằng dự án, kiểm chứng tuyên bố bằng hành động.

Với cách tiếp cận đó, công tác ngoại giao kinh tế trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào những trọng tâm vừa mang tính chiến lược, vừa có sản phẩm cụ thể, bám sát 5 ưu tiên.

Một là, ưu tiên thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới, trong đó ngoại giao khoa học công nghệ, ngoại giao bán dẫn, ngoại giao kinh tế số là động lực trung tâm, là đột phá của ngoại giao kinh tế thời đại mới.

Hai là, ưu tiên tạo đột phá trong mở rộng thị trường và chuỗi cung ứng với các đối tác tiềm năng ở khu vực Trung Đông, châu Phi, Mỹ La tinh, Đông Âu, Trung Á, song song với củng cố và mở rộng hợp tác với các đối tác lớn, truyền thống, tranh thủ các khuôn khổ hợp tác mới nhằm mở rộng không gian phát triển.

Ba là, ưu tiên hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp (nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ) nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế, tận dụng các cam kết.

Bốn là, nâng cao hơn nữa chất lượng và tính thiết thực của công tác nghiên cứu, gắn với hơi thở cuộc sống, bám sát tình hình thực tế, kịp thời tham mưu chính sách “trúng” và “đúng”.

Năm là, ưu tiên đẩy mạnh và nâng tầm ngoại giao đa phương và hội nhập kinh tế quốc tế, chủ động tham gia định hình luật lệ và chuẩn mực mới; ưu tiên cao hoàn thành công tác chuẩn bị mọi mặt cho Năm APEC 2027.

Việt Nam có nền tảng đối ngoại rộng mở với mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do, có quan hệ ngoại giao với 194 nước, trong đó thiết lập khuôn khổ đối tác toàn diện trở lên với 42 nước, có quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với toàn bộ 5 nước Ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc. Nhưng nền tảng ấy chỉ có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những giá trị cụ thể, những dự án đầu tư chất lượng cao, thị trường xuất khẩu bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và vị thế quốc tế của đất nước.

Thứ trưởng Nguyễn Minh Hằng tin tưởng rằng, ngoại giao kinh tế năm 2026 sẽ tạo ra những xung lực mới để Việt Nam tăng tốc, bứt phá, tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc trong kỷ nguyên vươn mình, góp phần hiện thực hóa khát vọng hùng cường, thịnh vượng của dân tộc.