Ngày 2.4, tại cuộc họp giao ban báo chí định kỳ, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang đã thông tin các nội dung liên quan đến phương án xử lý ô nhiễm môi trường, các bãi rác gây ô nhiễm trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là phương án xử lý rác, chất thải tại các xã đảo, đặc khu.
Ông Võ Văn Lên - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang cho biết, từ ngày 1.7.2025, tỉnh An Giang (mới) được hình thành trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của tỉnh An Giang (cũ) và tỉnh Kiên Giang. Tỉnh trở thành địa bàn có tầm chiến lược quan trọng nhưng cũng đối mặt với những thách thức chưa từng có về quản lý môi trường.
Hiện nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thiện Dự thảo, trình UBND tỉnh ban hành Đề án "Bảo vệ môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững tỉnh An Giang giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến 2050" nhằm xác lập một lộ trình quản lý chất thải rắn (CTR) hiện đại, thay thế dần các phương thức truyền thống đã quá tải.
Tổng khối lượng CTR sinh hoạt phát sinh trên địa bàn toàn tỉnh hiện nay khoảng 2.274 tấn/ngày. Trong đó, khu vực đô thị phát sinh khoảng 962 tấn/ngày (chiếm 42%). Khu vực nông thôn phát sinh khoảng 1.311 tấn/ngày (chiếm 58%). Đặc thù rác thải tại địa phương có tỉ lệ chất hữu cơ và độ ẩm rất cao (chiếm từ 55% - 75%), tạo áp lực lớn trong việc xử lý mùi hôi và nước rỉ rác tại các điểm tập kết.
Tổng lượng rác được thu gom, vận chuyển đạt 1.737 tấn/ngày (tương đương 76,4%). Tuy nhiên, tỉ lệ này không đồng đều, nếu như khu vực đô thị đạt trên 94% thì khu vực nông thôn và các xã đảo xa xôi mới chỉ đạt khoảng 63%.
Hiện tại, tỉnh đang vận hành 3 mô hình chính: Chôn lấp hợp vệ sinh 38%; Xử lý tại các nhà máy (đốt rác, sản xuất phân compost) 22%; Đổ tại các bãi rác lộ thiên 40%. Tình trạng đổ tại các bãi rác lộ thiên vẫn chiếm tỉ lệ cao do các nhà máy xử lý rác tập trung tại Bình Hòa (Châu Thành), Kênh 10 (Châu Đốc) và Phú Thạnh (Phú Tân) đều trong tình trạng quá tải nghiêm trọng, tiếp nhận rác vượt xa công suất thiết kế ban đầu.
Toàn tỉnh hiện còn tồn tại 24 bãi rác lộ thiên đã ngưng hoạt động nhưng chưa được xử lý dứt điểm, với tổng lượng rác tồn đọng ước tính khoảng 153.744 tấn. Nhiều bãi rác trong số này nằm xen kẽ trong khu dân cư hoặc gần các nguồn nước, gây ra tình trạng ô nhiễm thứ cấp (mùi hôi, nước rỉ rác) làm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và đời sống của nhân dân, điển hình là khu vực bãi rác cũ tại các huyện Chợ Mới, Châu Thành và một số địa phương thuộc địa bàn Kiên Giang cũ.
Ông Lên cho hay, xác định các xã đảo và đặc khu là khu vực nhạy cảm về sinh thái và có vai trò quan trọng trong phát triển du lịch bền vững, Sở Nông nghiệp và Môi trường triển khai các phương án cụ thể.
Tại đặc khu Kiên Hải (Hòn Tre, Hòn Sơn, Nam Du) có giải pháp kỹ thuật là duy trì vận hành các lò đốt rác hiện có tại Hòn Tre (330kg/h), Hòn Sơn (500kg/h) và An Sơn (350kg/h). Đối với khu vực Nam Du, do chưa có quỹ đất xây dựng nhà máy, giải pháp trước mắt là thực hiện quy trình nén rác, phủ bạt chống thấm và phun xịt chế phẩm sinh học định kỳ để ngăn chặn ô nhiễm xuống biển.
Ứng dụng công nghệ vi sinh, giải pháp "thuận thiên" giúp người dân và các cơ sở kinh doanh dịch vụ trên đảo tự xử lý rác thải hữu cơ tại chỗ thành phân bón, giảm 50% khối lượng rác phải vận chuyển về đất liền hoặc đưa vào lò đốt.
Tại đặc khu Phú Quốc, tập trung tối đa nguồn lực để vận hành hai dây chuyền xử lý rác tại bãi rác Đồng Cây Sao với tổng công suất 500 tấn/ngày. Đây là bước đi then chốt để giải tỏa áp lực rác thải tích tụ trong nhiều năm qua.
Đẩy nhanh các thủ tục pháp lý, đặc biệt là công tác chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, để khởi công 3 Nhà máy xử lý rác. Mục tiêu cao nhất là đưa các nhà máy vào hoạt động chính thức trước thềm APEC 2027, đảm bảo Phú Quốc là một đặc khu xanh, không rác thải.
Tại đặc khu Thổ Châu: Đề xuất đầu tư hệ thống lò đốt rác chuyên dụng công suất nhỏ kết hợp với việc thu hồi phế liệu tái chế để bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái biển đảo xa bờ.
