Trong nhiều năm, tăng trưởng tín dụng thường được xem là “thước đo” mức độ hỗ trợ của ngành Ngân hàng đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, cách tiếp cận đó đang thay đổi nhanh chóng.
Quy mô tín dụng toàn hệ thống ngân hàng Khu vực 11 đã ở mức rất lớn, song khả năng hấp thụ vốn giữa các ngành, các doanh nghiệp lại có sự phân hóa rõ nét. Không ít tổ chức tín dụng trên địa bàn duy trì thanh khoản dồi dào nhưng vẫn gặp khó trong mở rộng cho vay, trong khi nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn khó tiếp cận vốn vì thiếu tài sản bảo đảm hoặc thị trường đầu ra chưa phục hồi hoàn toàn. Đây là nghịch lý không nằm ở lượng vốn mà ở hiệu quả phân bổ và khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế.
Điều này đồng nghĩa, nếu tín dụng tiếp tục chảy vào các lĩnh vực có hiệu quả thấp hoặc mang tính đầu cơ, nền kinh tế sẽ phải trả giá bằng năng suất giảm, nợ xấu tích tụ và hiệu quả sử dụng vốn suy giảm. Ngược lại, khi dòng tiền được dẫn vào khu vực sản xuất, chế biến, xuất khẩu, hạ tầng, chuyển đổi xanh và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, mỗi đồng tín dụng sẽ tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn cho nền kinh tế.
Hình minh họa. Ảnh: Trần Trọng Triết
Chất lượng tín dụng đang được cải thiện
Nhìn vào diễn biến tại ngân hàng khu vực 11 có thể thấy định hướng “đưa tín dụng đúng địa chỉ” đang dần được hiện thực hóa bằng những con số cụ thể.
Số liệu Báo cáo từ Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 11 cho biết, đến cuối tháng 7/2026, tổng nguồn vốn huy động ước đạt 408.800 tỷ đồng, tăng 7,5% so với cuối năm trước; tổng dư nợ tín dụng đạt khoảng 553.400 tỷ đồng, tăng 7,3%. Quan trọng hơn, chất lượng tín dụng tiếp tục được duy trì ở mức an toàn khi tỷ lệ nợ xấu chỉ khoảng 1,17%, thấp hơn nhiều so với ngưỡng kiểm soát 3%.
Đáng chú ý, tín dụng không tăng theo hướng dàn trải mà tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên. Dư nợ phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn đạt gần 289 nghìn tỷ đồng; cho vay xây dựng nông thôn mới khoảng 291 nghìn tỷ đồng; tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng 12,6% so với cuối năm trước. Trong khi đó, dư nợ bất động sản chỉ chiếm khoảng 7,6% tổng dư nợ, cho thấy dòng vốn được kiểm soát theo hướng ưu tiên khu vực tạo ra giá trị gia tăng thay vì chạy theo các lĩnh vực rủi ro.
Song song với đó, tín dụng xanh tiếp tục mở rộng với dư nợ hàng chục nghìn tỷ đồng dành cho các dự án năng lượng tái tạo, quản lý tài nguyên nước và nông nghiệp bền vững. Đây là tín hiệu cho thấy tín dụng không chỉ phục vụ tăng trưởng trước mắt mà còn hướng tới mục tiêu phát triển dài hạn.
Từ cấp vốn sang đồng hành cùng doanh nghiệp: Một điểm thay đổi đáng chú ý trong điều hành tín dụng hiện nay là chuyển từ tư duy “cho vay” sang tư duy “đồng hành”.
Thông qua Chương trình kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp, các tổ chức tín dụng đã tổ chức hàng chục cuộc đối thoại với doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ khó khăn về vốn, cơ cấu lại nợ, giảm lãi suất và hỗ trợ chi phí tài chính. Chỉ trong nửa đầu năm, doanh số cho vay thông qua chương trình đạt hơn 27.100 tỷ đồng, với 1.244 doanh nghiệp tiếp cận vốn.
Đây không đơn thuần là hoạt động hỗ trợ tín dụng, mà phản ánh sự thay đổi trong phương thức điều hành: dòng vốn được thiết kế theo nhu cầu thực của doanh nghiệp thay vì áp đặt từ phía ngân hàng.
Ông Nguyễn Kim Cương, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 11 chia sẻ, trong giai đoạn nền kinh tế hướng tới tăng trưởng cao, chính sách tín dụng cần chuyển mạnh từ quản lý theo quy mô sang quản trị theo chất lượng.
Thứ nhất, tiếp tục ưu tiên tín dụng đối với khu vực sản xuất, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, kinh tế xanh và các dự án hạ tầng chiến lược có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa lớn.
Thứ hai, đổi mới phương pháp thẩm định tín dụng, từng bước giảm phụ thuộc vào tài sản thế chấp, tăng cường đánh giá dòng tiền, dữ liệu số, hóa đơn điện tử và uy tín tín dụng của doanh nghiệp.
Thứ ba, phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, phát huy vai trò của Quỹ bảo lãnh tín dụng để chia sẻ rủi ro, mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những định hướng này cũng được tài liệu nhấn mạnh như các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng hấp thụ vốn và tăng hiệu quả điều hành.
Dòng vốn phải hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, thành công của chính sách tín dụng sẽ không được đo bằng mức tăng trưởng dư nợ, mà bằng khả năng tạo ra năng suất mới cho nền kinh tế.
Một đồng vốn chỉ thực sự có ý nghĩa khi tạo thêm việc làm, mở rộng năng lực sản xuất, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp và góp phần hình thành những động lực tăng trưởng mới. Vì vậy, “đưa tín dụng đúng địa chỉ” không chỉ là yêu cầu của điều hành tiền tệ mà còn là điều kiện tiên quyết để mỗi đồng vốn ngân hàng chuyển hóa thành giá trị gia tăng, củng cố sức chống chịu của nền kinh tế và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong những năm tới. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt của tài liệu gốc.
