Sau khi Báo Lao Động phản ánh việc nhiều hộ dân ở xã Vĩnh Thủy (Quảng Trị) nhận tiền hỗ trợ thiên tai thấp hơn mức được phê duyệt, địa phương đã rà soát, chi trả bổ sung hàng trăm triệu đồng cho người dân và cam kết làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan.
Đó là một kết quả tích cực. Điều người dân mong muốn nhất là những khoản hỗ trợ của Nhà nước được chi trả đúng cho những người đáng được hưởng, cuối cùng đã được thực hiện.
Điều đáng ghi nhận nữa là chính quyền địa phương đã rà soát lại toàn bộ quy trình, thu hồi các khoản chi chưa đúng, điều chỉnh danh sách và tiếp tục chi trả bổ sung cho các hộ còn thiếu. Cách ứng xử cầu thị ấy góp phần củng cố niềm tin của người dân khi sai sót được nhìn nhận và khắc phục.
Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở việc ghi nhận tinh thần lắng nghe và sửa sai của chính quyền địa phương thì có lẽ vẫn chưa đủ.
Bởi điều đáng suy ngẫm hơn là, nếu người dân không lên tiếng, nếu báo chí không phản ánh thì liệu những khoản hỗ trợ còn thiếu ấy có được phát hiện và chi trả đầy đủ hay không?
Từ vụ việc này cũng có thể nhìn rõ hơn vai trò của hoạt động giám sát trong quá trình thực thi chính sách ở cơ sở.
Người dân đã lên tiếng khi quyền lợi của mình bị ảnh hưởng, báo chí phản ánh kịp thời, chính quyền kiểm tra và khẩn trương khắc phục sai sót. Đó là một chuỗi giám sát cần thiết, giúp chính sách được thực hiện đúng với mục tiêu ban đầu và quyền lợi chính đáng của người dân được bảo đảm.
Tuy nhiên, sẽ tốt hơn rất nhiều nếu cơ chế giám sát nội bộ ngay từ cấp xã phát huy hiệu quả hơn để phát hiện, chấn chỉnh những bất cập trước khi người dân phải gửi đơn phản ánh hoặc báo chí phải vào cuộc.
Một chi tiết khác cũng rất đáng lưu ý là việc một hợp tác xã từng vận động người dân "ủng hộ" một khoản tiền ngay khi nhận hỗ trợ thiên tai.
Dù số tiền này sau đó đã được hoàn trả, vụ việc vẫn là lời nhắc nhở rằng mọi khoản thu liên quan đến chính sách hỗ trợ của Nhà nước đều phải được thực hiện công khai, minh bạch và đúng quy định.
Chỉ một khoản thu không rõ căn cứ cũng có thể làm người dân hoài nghi về tính công bằng của cả một chính sách vốn rất nhân văn.
Từ vụ việc ở xã Vĩnh Thủy, có thể thấy giám sát không chỉ để phát hiện sai sót hay xử lý vi phạm.
Giá trị lớn hơn của hoạt động này là giúp chính sách được thực thi đúng ngay từ đầu, để quyền lợi của người dân luôn được bảo đảm mà không phải chờ đến khi có phản ánh hay báo chí lên tiếng.
Khi đó, niềm tin của người dân đối với chính sách cũng sẽ được bồi đắp một cách bền vững và thực chất hơn.
