Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, với quy định mới về kiểm soát xuất bản sách lịch sử. Ảnh: Media Quốc hội
Quy định mới về kiểm soát xuất bản sách lịch sử cách mạng, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước
Với 472/475 đại biểu Quốc hội có mặt tán thành, tại phiên họp sáng 24.8, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.
Một trong những nội dung quan trọng của Luật là việc thiết lập các vòng kiểm soát chặt chẽ với những xuất bản phẩm có nội dung quan trọng.
Điều 24 của Luật quy định tác phẩm, tài liệu phải thẩm định nội dung trước khi xuất bản, tái bản, bao gồm tác phẩm, tài liệu có nội dung về lịch sử cách mạng, chủ quyền, an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo, đất nước, anh hùng dân tộc thuộc danh mục theo quy định của Chính phủ.
Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo luật trước khi đại biểu Quốc hội biểu quyết điện tử, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, luật sửa đổi đã tập trung tháo gỡ vướng mắc, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế; tăng trách nhiệm của nhà xuất bản, cơ quan chủ quản và cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản, đồng thời duy trì cơ chế lưu chiểu, đọc, kiểm tra và kiểm soát trước phát hành đối với nhóm xuất bản phẩm thuộc trường hợp luật định.
Theo báo cáo giải trình, Chính phủ cho biết có ý kiến đề nghị mở rộng yêu cầu thẩm định đối với bản thảo mới được biên soạn, dịch thuật trong nước có nội dung liên quan đến lịch sử cách mạng, chủ quyền, an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước, anh hùng dân tộc cần quản lý chặt chẽ, không chỉ dựa vào thời điểm hoặc nơi công bố tác phẩm.
Chính phủ cho biết khoản 1 điều 24 quy định tác phẩm, tài liệu có nội dung thuộc chủ đề, đề tài về lịch sử cách mạng, chủ quyền, an ninh quốc gia, lãnh tụ, lãnh đạo đất nước, anh hùng dân tộc thuộc danh mục theo quy định của Chính phủ thì nhà xuất bản phải tổ chức thẩm định bản thảo trước khi đăng ký kế hoạch xuất bản.
Đối với các tác phẩm, tài liệu quy định tại khoản 2 Điều 24, gồm một số tác phẩm, tài liệu xuất bản trong các giai đoạn lịch sử và tác phẩm, tài liệu xuất bản ở nước ngoài, việc thẩm định trước khi đăng ký kế hoạch tái bản chỉ đặt ra khi nội dung có dấu hiệu vi phạm khoản 1 Điều 10.
Khoản 3 Điều 24 yêu cầu việc thẩm định phải đáp ứng yêu cầu chuyên môn theo tính chất, nội dung bản thảo, có căn cứ đánh giá và kết luận rõ ràng.
Hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông đa nền tảng, đa sản phẩm
Luật mới được thông qua bổ sung quy định chính sách của Nhà nước về phát triển hoạt động xuất bản.
Nhà nước miễn, giảm thuế, tiền thuê đất, thuê bất động sản là tài sản công đối với nhà xuất bản theo quy định của pháp luật. Cùng với đó xây dựng và phát triển các cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia và hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông đa nền tảng, đa sản phẩm.
Dự thảo cũng quy định chính sách xây dựng và phát triển các cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông đa nền tảng, đa sản phẩm.
Đầu tư hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, phát triển xuất bản, phát hành xuất bản phẩm điện tử và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đặt hàng, giao nhiệm vụ, đấu thầu đối với xuất bản phẩm phục vụ các nhiệm vụ, đối tượng và địa bàn ưu tiên.
Ưu đãi với hoạt động in, phát hành, hỗ trợ bản quyền, dịch thuật, quảng bá, phát triển nguồn nhân lực, văn hóa đọc và thu hút nguồn lực xã hội.
Các quy định này là chính sách phát triển, việc xây dựng và phát triển các cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia, hình thành các tập đoàn xuất bản, truyền thông đa nền tảng, đa sản phẩm sẽ được triển khai thông qua các đề án, phù hợp với chiến lược phát triển và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản có hiệu lực thi hành từ 1.3.2027, trừ quy định về in xuất khẩu xuất bản phẩm sẽ có hiệu lực từ 1.1.2029.
