 |
| Thủ tướng Lê Minh Hưng dự Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam và Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược. |
Khơi thông nguồn lực, chấp nhận rủi ro có kiểm soát
Tại buổi lễ, ông Vũ Hải Quân, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nêu rõ, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng của tăng trưởng nhanh và bền vững; là động lực nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng cuộc sống của nhân dân; là điều kiện để bảo đảm tự chủ, tự cường trong một thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo.
Tuy nhiên, để khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thực sự trở thành động lực phát triển, điều quan trọng nhất là phải khơi thông các nguồn lực trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Đó là nguồn lực trí tuệ, nguồn lực đầu tư, tiềm năng nghiên cứu, đào tạo, sức sáng tạo, tinh thần dấn thân của thế hệ trẻ Việt Nam và đó là nguồn lực về thể chế, dữ liệu, hạ tầng và hợp tác quốc tế - nơi mà nhà nước đóng vai trò kiến tạo.
Bộ Khoa học và Công nghệ đang tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng chấp nhận rủi ro có kiểm soát; thúc đẩy cơ chế tự chủ cho các tổ chức khoa học và công nghệ; đổi mới cơ chế tài chính; phát triển thị trường khoa học công nghệ; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và startup công nghệ Việt Nam phát triển.
Tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, ngày Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5) không chỉ là dịp để tôn vinh các nhà khoa học, các trí thức, doanh nhân với những thành tích trong nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo mà còn là dịp khơi dậy niềm tự hào về trí tuệ Việt Nam, tinh thần đổi mới sáng tạo trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là trong thế hệ trẻ Việt Nam.
Thủ tướng cho rằng, yêu cầu phát triển đất nước xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nền tảng, là động lực, đột phá chiến lược hàng đầu để bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước. Tuy nhiên, việc huy động nguồn lực cho khoa học công nghệ chưa được chú trọng đúng mức; công tác đào tạo, trọng dụng cán bộ khoa học công nghệ có nhiều đổi mới nhưng vẫn còn những bất cập; cơ chế để phát triển hoạt động khoa học công nghệ vẫn chậm được hoàn thiện.
 |
| Thủ tướng đề nghị, phát triển công nghệ chiến lược phải tạo ra được sản phẩm cụ thể. |
Nhấn mạnh mục tiêu phải đóng góp vào việc tăng năng suất và tăng chất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế, Thủ tướng cho rằng, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ chốt, là chìa khóa vàng, yếu tố sống còn để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước.
Quyết tâm làm chủ công nghệ
Để đạt được mục tiêu đó, Thủ tướng Chính phủ đề nghị trong thời gian tới, phát triển công nghệ chiến lược phải tạo ra được sản phẩm cụ thể. Sản phẩm công nghệ chiến lược được tạo ra phải có giá trị gia tăng, tính áp dụng thực tiễn, thương mại hóa và tỷ lệ nội địa hóa cao; đóng góp thực sự hiệu quả cho tăng năng suất lao động, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Đồng thời, các bộ, ngành phải nhanh chóng xây dựng nhiệm vụ, đặt hàng doanh nghiệp, viện, trường để phát triển công nghệ lõi, sản phẩm công nghệ chiến lược phục vụ cho nhiệm vụ điều hành, quản lý và phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong từng lĩnh vực theo chức năng, nhiệm vụ.
Cùng với đó, cơ chế chính sách ưu đãi phải đủ mạnh và khả thi, áp dụng được trong thực tế. Chính sách phải đi kèm hướng dẫn chi tiết để triển khai ngay, phải chỉ rõ điểm nghẽn, vướng mắc cụ thể, thẩm quyền xử lý, đề xuất tháo gỡ kịp thời. Đặc biệt, khẩn trương rà soát, tháo gỡ ngay các “điểm nghẽn” liên quan đến cơ chế tài chính cho Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; ưu tiên đảm bảo nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và doanh nghiệp công nghệ, thúc đẩy phát triển thị trường vốn cho đổi mới sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh, cơ chế phải đột phá, nếu chúng ta áp dụng theo quy trình, cơ chế thông thường thì sẽ không thực hiện được những việc đầu tư cho đổi mới sáng tạo. Bài toán là đặt hàng, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và lấy sản phẩm cuối cùng, sản phẩm đầu ra để đánh giá hiệu quả đầu tư của nhà nước. Đặc biệt, cùng với vốn nhà nước là một phần, phải khuyến khích vốn của doanh nghiệp và xã hội để cùng đầu tư, tập trung vào một số sản phẩm ưu tiên, trong đó cơ chế tài chính của Nhà nước phải rất thông thoáng.
Đồng thời, Nhà nước phải làm tốt vai trò hướng dẫn, kết nối, đặt hàng, hỗ trợ nghiên cứu phát triển và đóng vai trò “người mua đầu tiên” đối với sản phẩm công nghệ chiến lược khi đủ điều kiện. Tinh thần là: rõ bài toán, rõ sản phẩm, rõ cơ quan chủ trì, rõ doanh nghiệp và viện, trường tham gia, rõ nguồn lực, rõ thời hạn.
Thủ tướng Chính phủ khẳng định, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghệ chiến lược chính là con đường để đưa đất nước ta phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn phát triển mới.
“Chính phủ tin tưởng rằng, với trí tuệ Việt Nam, bản lĩnh Việt Nam cùng với khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam, chúng ta nhất định sẽ từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực tự chủ quốc gia và khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên số và phải quyết tâm cao nhất làm bằng được, thực hiện bằng được mục tiêu này”, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết.
Thủ tướng kêu gọi đội ngũ nhà trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội tiếp tục phát huy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, khát vọng cống hiến, tinh thần đổi mới sáng tạo; chung tay xây dựng nền khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo Việt Nam phát triển mạnh mẽ, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. “Chính phủ cam kết luôn đồng hành, lắng nghe, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi nhất để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, Thủ tướng khẳng định.
