CPI tháng 01/2026 trong tầm kiểm soát dù bị tác động từ nhiều yếu tố

Bà Nguyễn Thu Oanh: CPI tháng 1/2026 tăng 2,53% so với cùng kỳ năm 2025, mức tăng được đánh giá phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát trong giai đoạn hiện nay. Diễn biến này cho thấy nhu cầu tiêu dùng trong nước đang phục hồi tích cực, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán - thời điểm sức mua thường tăng cao. Tuy nhiên, chi phí đầu vào và giá các dịch vụ thiết yếu vẫn duy trì ở mức cao.

Áp lực tăng giá chủ yếu đến từ nhóm dịch vụ, thực phẩm và ăn uống ngoài gia đình, trong khi đó, giá năng lượng và một số mặt hàng công nghệ tiếp tục đóng vai trò kiềm chế đà tăng CPI. Điều này cho thấy, lạm phát hiện nay chủ yếu chịu tác động từ chi phí sinh hoạt và dịch vụ, song vẫn nằm trong ngưỡng kiểm soát.

Phóng viên: Theo bà, những nhóm hàng hóa, dịch vụ nào tác động mạnh đến mức tăng CPI trong tháng đầu năm nay? Đây là yếu tố mang tính mùa vụ hay có xu hướng kéo dài?

Bà Nguyễn Thu Oanh: Trong tháng đầu năm, chỉ số giá nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2025, qua đó đóng góp 1,27 điểm phần trăm vào mức tăng chung của CPI và trở thành nhóm tác động mạnh nhất. Tiếp theo là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 3,64%; trong đó giá thực phẩm tăng 4,26% và dịch vụ ăn uống ngoài gia đình tăng 4,31%, chủ yếu do nhu cầu tiêu dùng gia tăng trong dịp cận Tết Nguyên đán cùng với áp lực chi phí đầu vào tăng.

Nhóm giáo dục cũng ghi nhận mức tăng 3,14% so với cùng kỳ năm 2025, khi một số cơ sở dân lập, tư thục và trường dạy nghề điều chỉnh học phí năm học 2025 - 2026, dù các trường công lập tiếp tục thực hiện chính sách miễn, giảm và hỗ trợ học phí theo quy định của Chính phủ.

Mức tăng của các nhóm thực phẩm, ăn uống và du lịch mang tính mùa vụ, tập trung vào giai đoạn cao điểm đầu năm. Tuy nhiên, các nhóm nhà ở, vật liệu xây dựng, giáo dục và một số dịch vụ cơ bản có xu hướng tạo áp lực kéo dài do chi phí sản xuất, giá thuê nhà và mặt bằng giá dịch vụ đang điều chỉnh theo xu hướng mới. Vì vậy, áp lực lạm phát thời gian tới cần được theo dõi chặt chẽ, đặc biệt đối với nhóm thực phẩm và dịch vụ ăn uống ngoài gia đình - những yếu tố tác động trực tiếp đến chi tiêu và đời sống người dân.

Phóng viên: Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, đặc biệt là xung đột địa chính trị, xu hướng thắt chặt tiền tệ và biến động giá năng lượng, các yếu tố này đang tác động như thế nào đến mặt bằng giá trong nước, thưa bà?

Bà Nguyễn Thu Oanh: Các biến động địa chính trị toàn cầu, xu hướng thắt chặt chính sách tiền tệ tại nhiều quốc gia cùng diễn biến khó lường của giá năng lượng thế giới đang tạo áp lực gián tiếp lên mặt bằng giá trong nước. Những yếu tố này tác động thông qua kênh chi phí nhập khẩu, biến động tỷ giá, giá nguyên nhiên vật liệu và chi phí vận tải quốc tế.

Bên cạnh đó, sự biến động của giá năng lượng và các hàng hóa cơ bản trên thị trường thế giới có thể lan tỏa vào giá xăng dầu, vật tư sản xuất và chi phí logistics trong nước, qua đó ảnh hưởng đến giá thành sản xuất và giá bán lẻ. Tuy nhiên, nhờ nguồn cung hàng hóa thiết yếu được bảo đảm tương đối ổn định, cùng với công tác điều hành giá linh hoạt và sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa, các tác động từ bên ngoài đang được kiểm soát, góp phần giữ CPI trong tầm kiểm soát.

Phóng viên: Bà có thể cho biết việc giá dầu, giá lương thực và nguyên vật liệu trên thị trường quốc tế biến động thời gian qua ảnh hưởng ra sao đến chi phí sản xuất và giá bán lẻ tại Việt Nam?

Bà Nguyễn Thu Oanh: Trong thời gian qua, giá dầu, lương thực và nhiều nguyên vật liệu cơ bản trên thị trường quốc tế duy trì xu hướng ổn định, qua đó góp phần giảm áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp trong nước. Diễn biến này không chỉ giúp kìm hãm đà tăng của giá thành sản xuất và giá bán lẻ tại Việt Nam, đồng thời hỗ trợ kiểm soát lạm phát trong nước.

Bên cạnh đó, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm ổn định cùng với công tác điều hành giá linh hoạt, chủ động của cơ quan quản lý đã hạn chế hiệu quả sự lan tỏa của biến động giá quốc tế vào thị trường trong nước, qua đó góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát mặt bằng giá.

Phóng viên: Tỷ giá và chi phí logistics quốc tế có đang tạo thêm áp lực lên giá hàng nhập khẩu và lạm phát trong nước hay không? Mức độ rủi ro này như thế nào, thưa bà?

Bà Nguyễn Thu Oanh: Tỷ giá đang có xu hướng tăng, trong khi chi phí logistics quốc tế tiềm ẩn nguy cơ leo thang do tác động của xung đột địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này có thể tạo thêm áp lực lên giá hàng nhập khẩu, qua đó làm gia tăng chi phí đầu vào của doanh nghiệp trong nước.

Nếu tình trạng trên kéo dài, rủi ro truyền dẫn sang mặt bằng giá trong nước và gia tăng áp lực lạm phát là điều cần lưu ý, nhất là đối với nhóm nguyên nhiên vật liệu, xăng dầu, thức ăn chăn nuôi và các mặt hàng nhập khẩu thiết yếu. Trước bối cảnh đó, Chính phủ đang theo dõi sát diễn biến tỷ giá, thị trường quốc tế và chi phí vận tải, đồng thời chủ động điều hành linh hoạt các công cụ tiền tệ, tài khóa và chính sách bình ổn giá nhằm hạn chế mức độ lan tỏa, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Bà!