Bộ GDĐT dự kiến thí sinh không còn được cộng tối đa 3 điểm với chứng chỉ IELTS hay giải học sinh giỏi khi xét tuyển đại học từ năm 2027. Ảnh: Hữu Chánh
Nội dung trên nằm trong dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định tuyển sinh và đào tạo đại học, do Bộ công bố chiều 17.9.
Bộ GDĐT dự kiến từ năm 2027 sẽ chỉ còn điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách. Các trường không được sử dụng điểm cộng do mình tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung.
Đây là điểm mới nổi bật, bên cạnh việc siết phương thức xét tuyển theo mỗi ngành.
Theo quy định hiện nay, ngoài điểm ưu tiên khu vực, đối tượng, thí sinh có 3 loại điểm cộng do các đại học quy định, gồm: Điểm thưởng với giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không dùng quyền xét tuyển thẳng (tối đa 3 điểm); điểm xét thưởng với nhóm có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt (tối đa 1,5); điểm khuyến khích với nhóm có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế (tối đa 1,5). Tổng điểm cộng tối đa với một thí sinh năm nay là 3/30.
Mùa tuyển sinh năm nay, cả nước chỉ có 5 thủ khoa đạt 30/30 điểm tổ hợp ba môn thi tốt nghiệp THPT, song, nhờ các loại điểm cộng, tại các trường vẫn ghi nhận hàng trăm thí sinh có điểm xét tuyển đạt tuyệt đối, thậm chí cao hơn.
Liên quan đến đề xuất trên, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ GDĐT cho rằng, trên thực tế điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng bởi cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả.
Bên cạnh đó, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường. Hay một năng lực có thể được ghi nhận hai lần - vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm - làm sai lệch thứ tự thí sinh.
Sự bất bình đẳng còn thể hiện ở chỗ, với nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, dù chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập của chương trình.
Cách xử lý phù hợp hơn, theo ông Thảo, là đánh giá đúng năng lực, đúng chỗ. Thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ.
"Khi đó, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo. Nguyên tắc là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh" - ông Thảo nhấn mạnh.
