Cơ quan soạn thảo Bộ Công an tiếp thu, giải trình liên quan áp dụng chính sách loại trừ trách nhiệm hình sự. Đồ họa: Quang Việt (có sử dụng công cụ AI hỗ trợ)
Cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) Bộ Công an vừa có báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Đại biểu Quốc hội đối với dự án này.
So với dự thảo Bộ luật Hình sự trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, dự thảo Bộ luật Hình sự đã chỉnh lý Điều 28.
Theo đó, người thuộc lực lượng vũ trang nhân dân được giao nhiệm vụ chuyên trách và trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm mà đã thực hiện đúng và đầy đủ trách nhiệm theo quy định trong phạm vi chức trách, nhiệm vụ được giao nhưng vẫn gây thiệt hại, thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.
Ý kiến cho rằng, cụm từ “được giao nhiệm vụ chuyên trách và trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm” là chưa rõ về phạm vi, đối tượng áp dụng, cần quy định rõ chủ thể được quy định trong luật nào thì được điều chỉnh theo Điều luật này.
Về ý kiến trên, Cơ quan chủ trì soạn thảo cho hay, hiện nay, trong hệ thống pháp luật về Công an nhân dân, pháp luật về an ninh quốc gia và pháp luật về quốc phòng đều quy định rõ cơ quan, cá nhân có nhiệm vụ chuyên trách, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, do đó, cơ quan chủ trì soạn thảo đề xuất không quy định cụ thể về vấn đề này trong dự thảo Bộ luật.
Tiếp đó, liên quan đến quy định trên, ý kiến cho rằng, nội dung quy định về phòng vệ chính đáng (Điều 23); gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội (Điều 25) và thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên (Điều 27) đã bao hàm việc loại trừ trách nhiệm hình sự trong thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, đấu tranh phòng, chống tội phạm.
Vì vậy, cần quy định rõ chỉ được áp dụng Điều 28 nếu không thuộc trường hợp quy định tại các Điều 23, 25 và 27 của Bộ luật Hình sự.
Tiếp thu ý kiến, Cơ quan chủ trì soạn thảo nhất trí về việc nội dung quy định về phòng vệ chính đáng (Điều 23); gây thiệt hại trong khi bắt giữ người phạm tội (Điều 25) và thi hành mệnh lệnh của người chỉ huy hoặc của cấp trên (Điều 27) có thể giao thoa với nội dung về gây thiệt hại khi thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, phòng, chống tội phạm.
Tuy nhiên, việc bổ sung quy định theo hướng chỉ áp dụng Điều 28 khi không thuộc các trường hợp quy định tại các Điều 23, 25 và 27 là không cần thiết. Bởi vì tất cả trường hợp đều được áp dụng chính sách “loại trừ trách nhiệm hình sự”, không có sự khác nhau về hậu quả pháp lý nếu áp dụng các trường hợp khác nhau.
"Nếu chứng minh được hành vi thuộc trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự nào thì áp dụng trường hợp đó", cơ quan soạn thảo nêu.
