3 năm không hoàn thành nhiệm vụ, đơn vị sự nghiệp công lập sẽ thuộc diện giải thể

Tại Nghị quyết số 221/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện việc tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã nhấn mạnh nhiệm vụ sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL).

Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ chủ trì, trình Chính phủ hoặc ban hành văn bản theo thẩm quyền hướng dẫn tiếp tục sắp xếp các ĐVSNCL, các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông ở các xã, phường tại địa phương.

UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo tiếp tục sắp xếp các ĐVSNCL, các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học, phổ thông ở các xã, phường, cơ sở y tế tại địa phương (hoàn thành trong tháng 8.2026).

Theo Nghị định 299/2026/NĐ-CP của Chính phủ được ban hành mới đây, ĐVSNCL thuộc 1 trong 4 trường hợp sau sẽ được xem xét giải thể.

Thứ nhất, đơn vị không còn chức năng, nhiệm vụ cung cấp dịch vụ sự nghiệp công phục vụ xã hội hoặc hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước.

Thứ hai, đơn vị không đáp ứng đủ một số điều kiện thành lập. Các điều kiện này gồm phù hợp với quy hoạch ngành hoặc phương án phát triển mạng lưới ĐVSNCL đã được phê duyệt; đáp ứng tiêu chí, điều kiện thành lập theo pháp luật chuyên ngành; bảo đảm số lượng người làm việc tối thiểu theo quy định.

Thông thường, ĐVSNCL khi thành lập phải được giao ít nhất 15 người làm việc. Quy định này không áp dụng với đơn vị cung cấp dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu được thành lập theo pháp luật chuyên ngành.

Với đơn vị tự bảo đảm chi thường xuyên hoặc tự bảo đảm cả chi thường xuyên và chi đầu tư, số người làm việc được xác định trong đề án thành lập đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trường hợp thứ ba là ĐVSNCL có ba năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ theo đánh giá của cơ quan có thẩm quyền và quy định của pháp luật.

Như vậy, kết quả thực hiện nhiệm vụ phải được xác định thông qua đánh giá chính thức của cơ quan có thẩm quyền. Nghị định không quy định đơn vị bị giải thể chỉ dựa trên kết quả của một năm riêng lẻ, mà phải có ba năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ.

Trường hợp thứ tư là việc giải thể được thực hiện theo quy hoạch ngành, nếu có, hoặc phương án phát triển mạng lưới ĐVSNCL theo từng ngành, lĩnh vực.

Việc tổ chức lại ĐVSNCL do ngân sách nhà nước bảo đảm chi thường xuyên hoặc tự bảo đảm một phần chi thường xuyên không được làm tăng thêm số lượng người hưởng lương từ ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trường hợp thực hiện hợp nhất, sáp nhập các ĐVSNCL tự chủ tài chính ở các mức độ khác nhau thì mức độ tự chủ tài chính của ĐVSNCL sau khi hợp nhất, sáp nhập được thực hiện theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền thành lập, tổ chức lại đơn vị.

Trước đó, nhiều địa phương đã và đang tiếp tục sắp xếp các ĐVSNCL, trong đó có các cơ sở giáo dục. Tại Cần Thơ, dự kiến phương án sáp nhập các đơn vị sự nghiệp công lập, toàn thành phố có 1.153 đơn vị sự nghiệp công lập, dự kiến giảm 525 trường (tỉ lệ 45,5%), còn 628 trường.

Tại Điện Biên, sau sắp xếp, tỉnh đã giảm từ 102 đơn vị sự nghiệp thuộc UBND tỉnh, Sở xuống còn 84 đơn vị...