Huy chương Nobel. Ảnh: AFP
Theo AFP ngày 5.10, Nobel Vật lý 2026 sẽ được công bố tại Stockholm lúc 11h45 giờ địa phương (tức 16h45 giờ Hà Nội), ngày 6.10. Đây là giải thưởng thứ hai được công bố trong mùa Nobel năm nay, sau Nobel Y sinh được trao cho 3 nhà khoa học về nghiên cứu quang di truyền học.
Một trong những hướng được nhắc đến nhiều năm qua là nghiên cứu về siêu vật liệu (metamaterials) của Giáo sư John B. Pendry người Anh và nhà khoa học Mỹ David Smith.
Giáo sư John B. Pendry nổi tiếng với ý tưởng “áo choàng tàng hình”, trong đó ánh sáng và các sóng điện từ được điều hướng vòng qua một vật thể, khiến vật thể khó bị phát hiện. Theo các chuyên gia được AFP dẫn lời, lĩnh vực này đã phát triển đáng kể kể từ những đột phá đầu tiên khoảng 20 năm trước.
Một khả năng khác là công trình về “twistronics”, lĩnh vực nghiên cứu cách các lớp graphene xoay lệch một góc nhất định có thể làm xuất hiện tính siêu dẫn.
Các nhà khoa học Pablo Jarillo-Herrero của Tây Ban Nha, Rafi Bistritzer của Israel và Allan MacDonald của Canada được nhắc đến trong hướng nghiên cứu này. Bộ ba từng nhận Giải Wolf về Vật lý năm 2020.
Trong lĩnh vực vật lý hạt, các nhóm ATHENA và ALPHA tại CERN cũng được nhắc đến với những nghiên cứu về phản vật chất - loại vật chất có tính chất đối nghịch với vật chất thông thường. Các nhóm này từng tạo ra và giữ được các nguyên tử phản hydro ở nhiệt độ rất thấp, qua đó giúp các nhà khoa học tìm hiểu những đặc tính của phản vật chất.
Danh sách dự đoán còn có nghiên cứu về OLED hiệu suất cực cao, vật liệu đa sắt từ, hiệu ứng Hall lượng tử dị thường và lý thuyết wavelet, vốn có ứng dụng trong nén hình ảnh và video.
Giới chuyên gia cũng nhắc tới các công trình về thiên văn học và sự hình thành thiên hà, trong đó có nghiên cứu liên quan đến kính viễn vọng không gian James Webb.
Tuy nhiên, những cái tên trên chỉ xuất hiện trong các dự đoán trước giờ công bố, không phải danh sách ứng viên chính thức. Sau Nobel Vật lý, Nobel Hóa học sẽ được công bố ngày 7.10, Nobel Văn học ngày 8.10, Nobel Hòa bình ngày 9.10 và Nobel Kinh tế ngày 12.10.
