Đại biểu thực hiện nghi thức khởi động Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam - CMAP tối 1.11. Ảnh: Việt Hùng
Từ lời mời của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Tối 1.11, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đã tổ chức “Chương trình Nghệ thuật số Tinh hoa đạo học và Lễ ra mắt Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam - CMAP”.
Đây là sự kiện đặc biệt bởi mục tiêu của Bản đồ số chính là hướng tới kết nối thông tin văn hóa trên môi trường số, phục vụ người dân, du khách, cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Đồng thời góp phần nâng cao khả năng tiếp cận, quảng bá và khai thác hiệu quả các nguồn lực văn hóa Việt Nam.
Phát biểu tại buổi lễ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh đã gửi một lời mời, một thông điệp rất rõ ràng. Bộ trưởng bày tỏ: “Với mỗi người dân, đặc biệt là các bạn trẻ, tôi xin gửi một lời mời: hãy truy cập vào Bản đồ số Văn hoá Việt Nam, lựa chọn một hoạt động văn hóa để tham gia cùng gia đình, bạn bè và chia sẻ những trải nghiệm đẹp của mình. Hãy bắt đầu từ một di sản, một làng nghề, một sự kiện văn hóa ở gần chúng ta. Hãy là những đại sứ lan tỏa tình yêu với văn hóa Việt Nam, cùng làm cho mỗi điểm đến trên bản đồ trở thành một cuộc gặp gỡ văn hóa sống động; để mỗi hành trình khám phá sẽ bồi đắp thêm tình yêu quê hương, đất nước”.
Lời mời của Bộ trưởng Bộ VHTTDL không đơn thuần là lời giới thiệu một nền tảng công nghệ mới. Đằng sau đó là một cách tiếp cận đáng chú ý: đưa người dân trở thành trung tâm trong việc tiếp cận, tham gia và thụ hưởng các giá trị văn hóa. Văn hóa không phải những giá trị chỉ nằm trong bảo tàng, hồ sơ di sản hay trên sân khấu. Văn hóa chỉ thực sự sống khi được con người biết đến, trải nghiệm, thực hành, chia sẻ và tiếp tục sáng tạo.
Trải nghiệm Bản đồ số Văn hóa Việt Nam ngay sau khi ra mắt, anh Đinh Thành Quang (Hà Nội) chia sẻ với Lao Động: “Tôi là người yêu điện ảnh, nhất là những bộ phim được sản xuất trước đây nói về con người, đất nước Việt Nam trong những thời điểm đất nước còn khó khăn. Thế nhưng, để biết được ở đâu chiếu, phim gì, có miễn phí hay không lại khiến tôi khá khó khăn để biết và lựa chọn. Và rồi khi lên Bản đồ số Văn hóa Việt Nam, tôi đã có ngay điều mình cần bởi sự tiện dụng. Đơn cử như ở mục “sắp diễn ra” tôi tìm thấy ngay sự kiện phim Việt Nam hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam và Ngày Đại đoàn kết dân tộc tại Viện phim. Tiếp đến vào mục Tìm hiểu thêm tôi thấy đúng những bộ phim mình muốn xem sẽ được chiếu miễn phí”.
Sự tiện lợi còn gắn với Google Maps để người dân thuận tiện tìm địa chỉ và cung đường đi lại.
Mặc dù cần thêm những tính năng, đặc biệt là bổ sung dữ liệu nhưng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam đã thực hiện được vai trò “mang sự kiện văn hóa tới gần người dân hơn” thay vì để người dân tự tìm hiểu, lựa chọn để tham gia các hoạt động văn hóa.
Bản đồ không chỉ là nơi “hiển thị” thông tin, mà giờ đây đã trở thành cầu nối giữa giá trị văn hóa và nhu cầu thực tế của công chúng.
Từ lựa chọn đến hưởng thụ
Cách nơi ra mắt Nền tảng Bản đồ số Văn hóa Việt Nam - CMAP chưa đến 100 km, tối 1.11 cũng có một sự kiện lớn diễn ra ở Thái Nguyên. Đó là chương trình nghệ thuật chính luận, concert quốc gia “Tự hào là người Việt Nam” năm 2026 với chủ đề “Nối vòng tay lớn”. Hơn 30.000 khán giả đã được thưởng thức màn trình diễn nghệ thuật hấp dẫn. Theo các khán giả, mỗi giai điệu không chỉ tạo nên sức hấp dẫn của một đại nhạc hội mà còn truyền tải thông điệp về tình yêu quê hương, đất nước, niềm tự hào và trách nhiệm của mỗi người Việt Nam.
“Tôi thực sự xúc động khi nhìn biển người phủ kín cả sân vận động. Ai cũng hào hứng hòa vào những khúc ca hào hùng” - Lê Thanh Liên (phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên) nói với Lao Động, còn ông Hồ Văn Nam (đến từ Hà Nội) thì khẳng định: “Đây là một hoạt động giúp mỗi người dân thêm niềm tin yêu với quê hương, đất nước”.
Lâu nay, khi nói đến phát triển văn hóa, chúng ta thường nhấn mạnh việc bảo tồn di sản, xây dựng thiết chế, tổ chức lễ hội, chương trình nghệ thuật, triển lãm, hoạt động tuyên truyền. Đó đều là những việc cần thiết. Nhưng một câu hỏi quan trọng hơn cần được đặt ra: người dân có thực sự biết, tiếp cận và thụ hưởng những giá trị văn hóa ấy hay không?
Concert “Tự hào là người Việt Nam” tại Thái Nguyên tối 1.11 và concert “Thái Nguyên bừng sáng” tối 2.11 trở thành câu trả lời rất rõ cho câu hỏi trên. Bởi lẽ đây là những chương trình hoàn toàn miễn phí, đặc biệt concert “Thái Nguyên bừng sáng” xác định rõ đối tượng ưu tiên là học sinh, sinh viên và người lao động trên địa bàn Thái Nguyên.
Việc miễn phí các chương trình nghệ thuật, tham quan bảo tàng, di tích trong thời gian tới chính là điểm nhấn hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam.
Vì thế, thước đo của phát triển văn hóa không chỉ nằm ở số lượng di sản được bảo tồn, số thiết chế được xây dựng hay số chương trình được tổ chức. Một thước đo quan trọng hơn là có bao nhiêu người được tiếp cận, tham gia và hưởng lợi từ những giá trị văn hóa.
Những hoạt động lớn mở màn ngay đầu tháng 11 mang lại kỳ vọng về chuỗi sự kiện văn hóa trải dài trên cả nước mà ở đó, người dân tiếp tục là trung tâm trong tiếp cận và hưởng thụ văn hóa.
