Đà Nẵng chạy đua 500 ngày đêm để trả lại tên cho liệt sĩ. Ảnh: Trường An
Trong những ngày cuối tháng 6, tại Nghĩa trang liệt sĩ Tam Thanh, phường Quảng Phú, anh Nguyễn Thanh Việt, cán bộ cơ quan quân sự xã, cùng các lực lượng chức năng lặng lẽ thực hiện công việc đặc biệt: lấy mẫu hài cốt liệt sĩ để phục vụ giám định ADN.
Đó không phải là công việc chỉ cần kỹ thuật. Trước mỗi phần mộ được khai quật, mọi động tác đều phải chậm rãi, cẩn trọng. Nhiều mẫu hài cốt đã trải qua thời gian quá dài, bị mục, lẫn với cát và tạp chất, khiến việc bóc tách gặp không ít khó khăn. Nhưng với anh Việt và đồng nghiệp, phía sau mỗi mẫu vật là một cơ hội. Cơ hội để một liệt sĩ chưa có tên được xác định danh tính. Cơ hội để một gia đình có thể tìm lại người thân sau hàng chục năm chờ đợi.
“Chúng tôi luôn cố gắng để hoàn thành tốt nhiệm vụ, để các liệt sĩ được về với gia đình được trọn vẹn”, anh Việt chia sẻ.
Ở xã miền núi Trà Liên, lực lượng chức năng vừa tìm kiếm, quy tập thành công 5 hài cốt liệt sĩ tại khu vực thôn Thanh Trước. Do chiến tranh đã lùi xa, các di vật còn lại không có thông tin cụ thể nên cả 5 liệt sĩ đều chưa xác định được danh tính.
Lễ truy điệu và an táng các anh được tổ chức trang nghiêm tại Nghĩa trang liệt sĩ Trà My. Trong khói hương, những vòng hoa được đặt xuống, các đại biểu và người dân dành phút mặc niệm trước anh linh những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Không có tên tuổi để xướng lên. Không có quê quán để gọi về. Nhưng sự trở về ấy vẫn khiến nhiều người lặng đi, bởi sau bao năm nằm lại trong lòng đất, các anh đã có một nơi an nghỉ trang trọng giữa lòng nhân dân.
Chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được Đà Nẵng triển khai trên diện rộng. Đến cuối tháng 6.2026, thành phố đã lấy mẫu tại 19 trong tổng số 144 nghĩa trang liệt sĩ; 14 nghĩa trang đã hoàn thành. Các lực lượng đã khai quật 1.052 mộ liệt sĩ chưa có thông tin, thu được 426 mẫu hài cốt đủ tiêu chuẩn phục vụ giám định ADN.
Điểm đáng chú ý của chiến dịch lần này là việc lấy mẫu, cập nhật hồ sơ, số hóa dữ liệu được thực hiện đồng bộ. Các thông tin về phần mộ, kết quả lấy mẫu và hồ sơ liên quan được quản lý tập trung, phục vụ việc tra cứu, đối chiếu, xác định danh tính trong thời gian tới. Công nghệ được đưa vào một nhiệm vụ rất thiêng liêng: nối lại những dữ liệu bị chiến tranh và thời gian làm đứt gãy.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Anh Tuấn, Trưởng ban Chỉ đạo 515 thành phố, một trong những yêu cầu lớn đặt ra trong chiến dịch lần này là phải ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình quản lý, cập nhật và số hóa dữ liệu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Ban Chỉ đạo thành phố giao cơ quan quân sự phối hợp thiết lập phần mềm quản lý, tạo nền tảng để việc tra cứu, đối chiếu thông tin được thực hiện khoa học, chính xác hơn.
