Tín dụng chính sách ngành Ngân hàng Khu vực 15: Tạo động lực cho người yếu thế vươn lên

Tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh An Giang và tỉnh Cà Mau, những câu chuyện về đồng vốn chính sách không chỉ là câu chuyện của những khoản vay, mà là hành trình thay đổi số phận của nhiều gia đình.

Khác với tín dụng thương mại, tín dụng chính sách được thiết kế với mục tiêu xã hội rõ ràng hỗ trợ những người khó tiếp cận nguồn vốn từ hệ thống ngân hàng thông thường. Khi được triển khai đúng đối tượng, đúng thời điểm và đi kèm với sự giám sát chặt chẽ, nguồn vốn này trở thành “đòn bẩy” giúp người nghèo mạnh dạn đầu tư sản xuất, cải thiện thu nhập.

Thực tế tại An Giang cho thấy hiệu quả rõ rệt của chính sách này. Trong năm 2025, nguồn vốn tín dụng chính sách đã hỗ trợ hơn 83.400 lượt hộ nghèo và các đối tượng chính sách vay vốn, góp phần tạo việc làm cho hơn 21.000 lao động, đồng thời giúp 440 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài. Nguồn vốn này cũng hỗ trợ 16.100 học sinh, sinh viên có điều kiện học tập, cùng 22.800 công trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn được xây dựng.

Còn hệ thống NHCSXH tỉnh Cà Mau tích cực phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể và tham mưu cấp uỷ, chính quyền địa phương triển khai kịp thời, đầy đủ các chương trình tín dụng chính sách trên địa bàn. Nguồn vốn cho vay năm sau luôn cao hơn năm trước, kịp thời đáp ứng nhu cầu vay vốn của người nghèo và các đối tượng chính sách.

Riêng trong năm 2025, NHCSXH tỉnh giải ngân đạt 100% chỉ tiêu kế hoạch vốn được Trung ương và địa phương giao. Bước sang đầu năm 2026, ngay những ngày đầu năm, UBND tỉnh chỉ đạo chuyển nguồn vốn uỷ thác từ ngân sách địa phương sang NHCSXH với số tiền 246 tỷ đồng; đồng thời, trung ương chuyển nguồn vốn đối ứng cho tỉnh 580 tỷ đồng, cao gấp 2,3 lần nguồn vốn địa phương.

Ðến ngày 28/2/2026, tổng dư nợ của NHCSXH tỉnh Cà Mau đạt 8.667 tỷ đồng, tăng 227 tỷ đồng so với đầu năm. Riêng trong tháng 1, doanh số cho vay đạt khoảng 400 tỷ đồng, giải ngân cho hơn 7.200 lượt hộ vay vốn. Những con số này cho thấy sự chủ động, quyết liệt của ngân hàng chính sách trong việc đưa nguồn vốn ưu đãi đến đúng đối tượng, kịp thời phục vụ sản xuất, kinh doanh ngay từ đầu năm, qua đó góp phần ổn định đời sống và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Những con số này phản ánh một thực tế: tín dụng chính sách không chỉ hỗ trợ sản xuất, mà còn trực tiếp nâng cao chất lượng sống của người dân, từ giáo dục, việc làm đến môi trường sinh hoạt.

Nhiều mô hình kinh tế hộ đã hình thành từ nguồn vốn ưu đãi: nuôi thủy sản, trồng cây ăn trái, chăn nuôi gia súc, kinh doanh nhỏ lẻ. Đối với người nghèo, chỉ một khoản vay vài chục triệu đồng đôi khi cũng đủ để khởi động một hướng đi mới.

Đáng chú ý, yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả của tín dụng chính sách không chỉ nằm ở quy mô vốn, mà ở cách thức tổ chức thực hiện. Cơ chế cho vay thông qua các tổ tiết kiệm và vay vốn tại cộng đồng giúp nguồn vốn đến tận tay người dân, giảm chi phí giao dịch và tăng tính giám sát xã hội.

“Vốn chính sách là vốn của lòng tin. Khi cán bộ làm sát dân, làm kỹ, người dân sẽ tin tưởng và mạnh dạn đầu tư sản xuất”, một cán bộ cơ sở chia sẻ.

Khi chính sách “chạm” tới phụ nữ và nhóm yếu thế

Một điểm sáng trong triển khai tín dụng chính sách tại địa phương là sự tham gia của các tổ chức chính trị – xã hội, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ.

Thông qua cơ chế ủy thác, các cấp hội phụ nữ trở thành cầu nối quan trọng giúp hội viên tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Nhờ đó, nhiều phụ nữ nghèo có cơ hội khởi nghiệp từ những mô hình sản xuất nhỏ như trồng rau, chăn nuôi, buôn bán tạp hóa hay chế biến thực phẩm.

Theo thống kê, nguồn vốn do Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh quản lý đã giúp hơn 128.480 hộ nghèo và đối tượng chính sách tiếp cận vốn vay với tổng số tiền trên 4.500 tỷ đồng, qua đó hỗ trợ 5.234 hộ phụ nữ thoát nghèo bền vững.

Không chỉ cung cấp vốn, các tổ chức hội còn hỗ trợ đào tạo nghề, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất và kết nối thị trường tiêu thụ sản phẩm. Đây là yếu tố then chốt giúp đồng vốn phát huy hiệu quả.

Trong nhiều trường hợp, chính sự hỗ trợ này đã giúp phụ nữ – vốn là nhóm dễ bị tổn thương về kinh tế – trở thành trụ cột kinh tế của gia đình.

Tín dụng chính sách vì thế không đơn thuần là công cụ tài chính, mà còn là một giải pháp thúc đẩy bình đẳng cơ hội trong phát triển kinh tế.

Nền tảng quan trọng của an sinh xã hội

Sau quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hệ thống tín dụng chính sách tại nhiều địa phương tiếp tục được duy trì ổn định.

Tổng nguồn vốn tín dụng chính sách tại một địa bàn đã đạt gần 11.859 tỷ đồng vào cuối năm 2025, tăng hơn 13% so với đầu năm, trong đó 1.128 tỷ đồng là vốn ngân sách địa phương ủy thác qua ngân hàng chính sách.

Chỉ riêng năm 2025, đã có gần 68.000 lượt hộ nghèo và đối tượng chính sách được vay vốn, với tổng số giải ngân hơn 4.000 tỷ đồng.

Một điểm đáng chú ý là chất lượng tín dụng được giữ khá tốt. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ khoanh chỉ chiếm khoảng 0,22% tổng dư nợ, cho thấy ý thức trả nợ của người vay tương đối cao và cơ chế giám sát cộng đồng phát huy hiệu quả.

Những con số này khẳng định vai trò của tín dụng chính sách như một trụ cột trong hệ thống an sinh xã hội. Trong nhiều trường hợp, nguồn vốn này giúp người dân vượt qua giai đoạn khó khăn do thiên tai, dịch bệnh hay biến động giá nông sản.

Ở góc độ kinh tế vĩ mô, tín dụng chính sách cũng góp phần giảm áp lực cho ngân sách nhà nước trong các chương trình hỗ trợ trực tiếp, đồng thời khuyến khích người dân tự tạo sinh kế bền vững.

Để tín dụng chính sách thực sự trở thành động lực phát triển cho nhóm yếu thế, ThS. Trần Văn Phước, Quyền Giám đốc Ngân hàng Nhà nước Khu vực 15 cho rằng cần triển khai đồng bộ một số giải pháp, gồm:

Thứ nhất, tăng cường nguồn vốn và đa dạng hóa nguồn lực tài chính. Bên cạnh nguồn vốn từ ngân sách trung ương, các địa phương cần chủ động bố trí vốn ủy thác qua ngân hàng chính sách. Điều này không chỉ tăng quy mô nguồn vốn mà còn giúp chính quyền địa phương chủ động hơn trong thực hiện các chương trình giảm nghèo.

Thứ hai, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ tiết kiệm và vay vốn. Các tổ này chính là “cánh tay nối dài” của ngân hàng tại cơ sở. Việc đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý vốn, giám sát sử dụng vốn và đánh giá rủi ro cần được thực hiện thường xuyên.

Thứ ba, gắn tín dụng với hỗ trợ kỹ thuật và thị trường. Kinh nghiệm cho thấy vốn vay chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm với kiến thức sản xuất và đầu ra ổn định. Do đó, cần tăng cường liên kết giữa tín dụng chính sách với các chương trình khuyến nông, đào tạo nghề và phát triển chuỗi giá trị nông sản.

Thứ tư, ứng dụng công nghệ trong quản lý và giám sát. Việc sử dụng hệ thống dữ liệu số, camera giám sát điểm giao dịch hoặc ứng dụng di động có thể giúp nâng cao tính minh bạch, hạn chế rủi ro và giảm chi phí quản lý.

Thứ năm, tăng cường trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Việc rà soát đúng đối tượng vay vốn, theo dõi quá trình sử dụng vốn và xử lý các trường hợp chây ỳ trả nợ cần được thực hiện nghiêm túc để bảo đảm kỷ cương tài chính.

Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển dịch theo hướng tăng trưởng xanh và bao trùm, tín dụng chính sách tiếp tục đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ giúp người nghèo có cơ hội thoát nghèo, nguồn vốn này còn góp phần thúc đẩy kinh tế nông thôn, tạo việc làm và giảm bất bình đẳng trong tiếp cận nguồn lực.

Điều quan trọng hơn cả là đồng vốn chính sách mang theo niềm tin – niềm tin rằng mọi người dân, dù ở hoàn cảnh khó khăn đến đâu, vẫn có cơ hội vươn lên nếu được trao cơ hội.

Khi nguồn vốn ưu đãi được chuyển tải đúng đối tượng, quản lý minh bạch và gắn với các chương trình hỗ trợ phát triển, tín dụng chính sách sẽ không chỉ là công cụ tài chính mà còn là động lực phát triển xã hội. Và khi người yếu thế có thể đứng vững bằng chính nỗ lực của mình, đó chính là thành công lớn nhất của chính sách.