Ngành Tài chính khơi thông nguồn lực, tạo dư địa cho mục tiêu tăng trưởng

Đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, chính sách

Về điều hành tài khóa, Bộ tiếp tục tham mưu thực hiện chính sách tài khóa mở rộng, có trọng tâm, trọng điểm và phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ, các chính sách vĩ mô khác. Thu ngân sách nhà nước 5 tháng đầu năm ước đạt 1.339,7 nghìn tỷ đồng, bằng 53% dự toán, tăng 15,3% so với cùng kỳ năm 2025. Chi ngân sách ước đạt 843,7 nghìn tỷ đồng, bằng 26,7% dự toán, tăng 3,1%; cân đối ngân sách các cấp được bảo đảm. Đến hết tháng 5, Kho bạc Nhà nước đã phát hành 159,2 nghìn tỷ đồng trái phiếu Chính phủ với kỳ hạn bình quân 9,5 năm, lãi suất bình quân 4,09%/năm.

Tại Hội nghị, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành nhận định, kết quả thu ngân sách 5 tháng đầu năm tương đối khả quan, tuy nhiên áp lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng thu trên 10% vẫn rất lớn. Theo Cục trưởng Cục Thuế, tốc độ tăng thu thời gian qua chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thị trường bất động sản còn khó khăn, chi phí vốn và lãi vay của doanh nghiệp ở mức cao, trong khi một số lĩnh vực xuất hiện dấu hiệu chững lại về đầu tư và giải ngân. Do đó, để hoàn thành mục tiêu thu ngân sách, cần đồng thời phát huy hiệu quả tăng trưởng kinh tế và tăng cường các biện pháp chống thất thu, mở rộng cơ sở thu.

Đối với lĩnh vực pháp chế, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Hoàng Thái Sơn cho biết, tiến độ thực hiện các đề án, nhiệm vụ xây dựng pháp luật của Bộ Tài chính tiếp tục được cải thiện rõ rệt. Tỷ lệ hoàn thành các đề án trình Chính phủ trong 5 tháng đầu năm đạt 89%, tiến độ ban hành thông tư đạt 92%, đều ở mức cao so với nhiều năm trước.

Đối với công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tài chính đã hoàn thành 4/6 nhiệm vụ được giao. Hiện Vụ Pháp chế đang phối hợp với các đơn vị tiếp tục rà soát hơn 1.700 văn bản thuộc phạm vi quản lý nhằm nhận diện những quy định chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập để đề xuất sửa đổi, bổ sung, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn trong hệ thống pháp luật.

Trong lĩnh vực chứng khoán Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương cho biết, hồ sơ dự thảo Luật Chứng khoán (sửa đổi) đang được lấy ý kiến rộng rãi từ các cơ quan, tổ chức và thành viên thị trường. Do phạm vi tác động lớn tới doanh nghiệp và nhà đầu tư, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đề xuất trình dự án luật vào tháng 10/2026 để có thêm thời gian tiếp thu, hoàn thiện.

Liên quan đến phát triển thị trường vốn, bà Vũ Thị Chân Phương thông tin, Nghị định của Chính phủ hướng dẫn phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đã được ban hành; Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang triển khai hướng dẫn các địa phương và doanh nghiệp thực hiện. Đồng thời, cơ quan này cũng đang hoàn thiện các cơ chế phát triển quỹ đầu tư, thị trường carbon và thị trường tài sản mã hóa theo các nhiệm vụ được giao. Đối với thị trường carbon, dự kiến hệ thống sẽ chính thức vận hành từ ngày 22/6 sau khi hoàn tất các công việc phối hợp với các bộ, ngành liên quan.

Tập trung thúc đẩy tăng trưởng, huy động nguồn lực

Cho ý kiến tại Hội nghị, Thứ trưởng Trần Quốc Phương đề nghị các đơn vị lưu ý đến Báo cáo kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm. Thứ trưởng cho rằng, các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp nhà nước phải cung cấp đầy đủ số liệu về các dự án khởi công mới, dự án mở rộng quy mô và các dự án hoàn thành trong 6 tháng đầu năm để đánh giá chính xác động lực đầu tư của nền kinh tế. Theo Thứ trưởng, đây là những chỉ tiêu quan trọng phản ánh sức bật tăng trưởng và cần được theo dõi sát để phục vụ công tác điều hành của Chính phủ.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương cũng lưu ý tình trạng nhập siêu đang gây sức ép lên tăng trưởng GDP và cán cân thanh toán quốc tế. Ông đề nghị cần có các giải pháp quyết liệt thúc đẩy xuất khẩu, kiểm soát hoạt động nhập khẩu, đồng thời tăng cường theo dõi các doanh nghiệp có mức nhập siêu lớn để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường.

Về điều hành giá, Thứ trưởng cho rằng cần sớm đánh giá chính sách giảm thuế đối với xăng dầu chuẩn bị hết thời hạn áp dụng. Nếu không có giải pháp phù hợp, việc giá nhiên liệu tăng trở lại có thể tạo áp lực lớn đối với mục tiêu kiểm soát lạm phát trong năm nay.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Lê Tấn Cận nhấn mạnh, để tránh tình trạng chậm tiến độ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, các đơn vị cần nâng cao trách nhiệm trong việc tham gia góp ý chính sách, chủ động bảo vệ quan điểm chuyên môn, tránh tình trạng phản hồi chậm hoặc thiếu ý kiến đối với các dự thảo văn bản liên quan trực tiếp đến lĩnh vực quản lý của Bộ Tài chính.

Liên quan đến giải ngân vốn đầu tư công, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không còn nằm ở khung khổ pháp luật mà chủ yếu ở khâu tổ chức thực hiện. Theo Thứ trưởng, nhiều cơ chế phân cấp, phân quyền đã được ban hành nhưng ở một số nơi vẫn tồn tại tâm lý e ngại trách nhiệm, dẫn tới việc triển khai chậm. Đây là nguyên nhân quan trọng khiến tỷ lệ giải ngân của nhiều bộ, ngành và địa phương vẫn ở mức thấp.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cũng lưu ý nhiệm vụ huy động nguồn lực năm 2026 là thách thức rất lớn trong bối cảnh thị trường vốn trong nước còn nhiều hạn chế. Do đó, cần xây dựng các kịch bản huy động vốn linh hoạt, bao gồm cả khả năng huy động trên thị trường quốc tế bằng nhiều đồng tiền khác nhau, nhằm chủ động đáp ứng nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển và các nhiệm vụ trọng tâm của ngân sách nhà nước.

Các ý kiến đều thống nhất trong tháng 6 và các tháng tiếp theo, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, đẩy nhanh tiến độ các dự án luật lớn, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính; đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn trong giải ngân đầu tư công, phát triển thị trường vốn và huy động nguồn lực cho tăng trưởng, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026.