Bộ Tài chính thông tin về miễn, giảm và ghi nợ tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng đất

Pháp luật đất đai hiện hành đã có quy định cụ thể về miễn tiền sử dụng đất và ghi nợ tiền sử dụng đất trong một số trường hợp.

Theo nội dung kiến nghị, cử tri đề nghị tiếp tục xem xét miễn, giảm tiền sử dụng đất cho các hộ gia đình khi chuyển mục đích sử dụng đất vườn, ao sang đất ở (trong hạn mức) để chia tách cho con cái; cho phép người dân được ghi nợ tiền sử dụng đất trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và trả dần trong thời hạn từ 5 đến 10 năm. Đồng thời, cử tri cũng đề nghị giảm mức phí chuyển đổi đối với các hộ có diện tích đất vườn, ao gắn liền với đất ở nhằm giảm áp lực tài chính, tạo điều kiện để người dân được sinh sống trên chính mảnh đất của mình.

Về nội dung này, Bộ Tài chính cho biết, pháp luật đất đai hiện hành đã có quy định cụ thể về miễn tiền sử dụng đất và ghi nợ tiền sử dụng đất trong một số trường hợp.

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 18 và Điều 22 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP ngày 30/7/2024 của Chính phủ quy định miễn tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất ở khi cấp Giấy chứng nhận lần đầu đối với đất do chuyển mục đích sử dụng từ đất không phải là đất ở sang đất ở do tách hộ, áp dụng đối với hộ gia đình là người dân tộc thiểu số, hộ nghèo tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc và miền núi theo Danh mục do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quy định, phù hợp với khoản 1 Điều 157 Luật Đất đai năm 2024.

Bên cạnh đó, quy định về ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được thể hiện tại Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15/7/2024; Nghị định số 101/2024/NĐ-CP ngày 29/7/2025 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 226/2025/NĐ-CP ngày 15/8/2025) của Chính phủ.

Đối với đề nghị giảm mức phí chuyển đổi cho các hộ có diện tích đất vườn, ao gắn liền với đất ở, kể cả trường hợp tách hộ theo quy định của pháp luật, Bộ Tài chính cho biết, Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội đã quy định theo hướng giảm mức thu tiền sử dụng đất đối với trường hợp chuyển mục đích sử dụng từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có nhà ở được xác định khi công nhận quyền sử dụng đất, đối với diện tích không vượt quá 2 lần hạn mức giao đất ở mới. Quy định này được xác định là thấp hơn so với mức thu theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị định số 103/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 291/2025/NĐ-CP ngày 06/11/2025).

Nội dung nêu trên đã được cụ thể hóa tại Điều 6 và khoản 2 Điều 12 Nghị định số 50/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 về cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai liên quan đến tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 31/01/2026.

Liên quan đến kiến nghị rà soát, bảo đảm tính thống nhất giữa quy định tại Điều 16 Nghị định số 45/2014/NĐ-CP với Điều 22 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP và khoản 8 Điều 1 Nghị định số 291/2025/NĐ-CP, đặc biệt về việc ghi nợ tiền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân chuyển mục đích sử dụng đất khi gặp khó khăn về tài chính, Bộ Tài chính cho biết: Luật Đất đai năm 2024 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 18/01/2024, có hiệu lực từ ngày 01/8/2024. Theo phân công của Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) và Bộ Tài chính đã xây dựng, trình Chính phủ ban hành các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật.

Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, Bộ Tài chính đã chủ trì xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định số 103/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 291/2025/NĐ-CP) quy định về tiền sử dụng đất. Tại khoản 1 Điều 22 Nghị định số 103/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 8 Điều 1 Nghị định số 291/2025/NĐ-CP) quy định: đối tượng được ghi nợ, mức tiền được ghi nợ, thời hạn ghi nợ tiền sử dụng đất thực hiện theo quy định tại nghị định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và nghị định về cấp Giấy chứng nhận; trình tự, thủ tục ghi nợ, thanh toán, xóa nợ tiền sử dụng đất thực hiện theo quy định tại Nghị định số 103/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung).

Đồng thời, tại khoản 3 Điều 111 Luật Đất đai năm 2024; khoản 1 Điều 26 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP; điểm a khoản 11 Điều 18 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 3 Điều 3 Nghị định số 226/2025/NĐ-CP) do Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì xây dựng, đã quy định cụ thể đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất, gồm: người được bố trí tái định cư; cá nhân, hộ gia đình đang sử dụng đất có nhu cầu ghi nợ khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu.

Trường hợp cần thiết phải điều chỉnh đối tượng được ghi nợ tiền sử dụng đất, Bộ Tài chính đề nghị cử tri kiến nghị với Bộ Nông nghiệp và Môi trường để xem xét, xử lý theo chức năng, nhiệm vụ và trách nhiệm được giao.