 |
| Hà Nội tập trung triển khai nhiều giải pháp khơi thông nguồn lực đất đai. Ảnh: Internet |
Hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và tài chính đất đai
Tháo gỡ những bất cập trong quản lý, sử dụng đất, nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất và giải quyết các dự án chậm triển khai, tồn đọng kéo dài là những nhiệm vụ trọng tâm được Hà Nội xác định nhằm khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển Thủ đô.
Các nhiệm vụ này được cụ thể hóa tại Kế hoạch số 422/KH-UBND ngày 30/10/2026 do Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng ký ban hành, triển khai Chương trình thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật khác có liên quan.
Một trong những nội dung trọng tâm là hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất. Thành phố sẽ đánh giá thực tiễn thực hiện giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất; đánh giá việc tuân thủ điều kiện, tiêu chí, trình tự, thủ tục và kiến nghị hoàn thiện pháp luật theo hướng phân định rõ từng phương thức tiếp cận đất đai.
Hà Nội xác định thực hiện giao đất, cho thuê đất chủ yếu thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất đối với quỹ đất do Nhà nước quản lý; bảo đảm công khai, minh bạch, cạnh tranh, chống thất thoát tài sản nhà nước và không để lợi ích nhóm chi phối.
Thành phố sẽ cân đối đủ nguồn lực để tạo lập quỹ đất đủ điều kiện đấu giá quyền sử dụng đất; ưu tiên quỹ đất có vị trí thuận lợi, quỹ đất sau thu hồi, quỹ đất dọc các tuyến giao thông lớn và quỹ đất phụ cận các dự án hạ tầng.
Đồng thời, tăng cường quản lý, kiểm soát chặt chẽ việc chuyển mục đích sử dụng đất, đặc biệt là đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng, đất rừng sản xuất là rừng tự nhiên, đất của doanh nghiệp nhà nước thoái vốn, cổ phần hóa và các loại đất sử dụng đa mục đích.
Việc tăng cường phân cấp, phân quyền phải đi đôi với kiểm tra, giám sát và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong chuyển mục đích sử dụng đất. Thành phố cũng rà soát, xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý các vi phạm liên quan đến giao đất, cho thuê đất, nhất là vi phạm trong đấu giá quyền sử dụng đất và đấu thầu dự án có sử dụng đất.
Đối với giá đất, tài chính đất đai và điều tiết địa tô chênh lệch, Hà Nội đặt nhiệm vụ nâng cao chất lượng công tác xây dựng bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường phù hợp với tình hình thực tế, theo từng loại đất; bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Thành phố sẽ xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về giá đất; kết nối liên thông dữ liệu đất đai với dữ liệu giao dịch, công chứng, thuế, ngân hàng, quy hoạch và bất động sản; không để bị thao túng giá, hình thành giá ảo.
Đáng chú ý, Hà Nội nghiên cứu, đề xuất cơ chế điều tiết hợp lý phần giá trị tăng thêm từ đất do thực hiện quy hoạch, đầu tư hạ tầng, chuyển mục đích sử dụng đất và mở rộng không gian đô thị tạo ra; tạo nguồn lực hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, chỉnh trang đô thị, phát triển nhà ở cho thuê và thực hiện chính sách an sinh xã hội của Thành phố.
Cùng với đó, rà soát, đôn đốc thu đúng, thu đủ, kịp thời nghĩa vụ tài chính về đất đai; xử lý dứt điểm các trường hợp còn nợ nghĩa vụ tài chính, các trường hợp đã có quyết định giao đất, cho thuê đất nhưng chưa hoàn thành việc xác định giá đất cụ thể.
Chủ động tạo lập quỹ đất, kiên quyết xử lý dự án chậm triển khai
Về tạo lập, phát triển và khai thác hiệu quả quỹ đất, Hà Nội sẽ rà soát và xây dựng cơ sở dữ liệu về toàn bộ quỹ đất có khả năng khai thác trên địa bàn.
Trong đó, bao gồm quỹ đất do Nhà nước quản lý; quỹ đất sau thu hồi; quỹ đất dôi dư sau sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất; quỹ đất của doanh nghiệp nhà nước; quỹ đất hình thành từ các dự án giao thông, đường sắt đô thị; quỹ đất phụ cận công trình hạ tầng và quỹ đất của các dự án chậm triển khai, vi phạm pháp luật.
Thành phố xác định xây dựng cơ chế tạo lập quỹ đất gắn với phát triển hạ tầng, đặc biệt đối với các tuyến đường sắt đô thị, đường vành đai, các trục giao thông chiến lược và các khu vực chỉnh trang, tái thiết đô thị; chuyển từ tư duy quản lý quỹ đất hiện có sang chủ động tạo lập và phát triển quỹ đất để tạo nguồn lực cho phát triển.
Đồng thời, kiện toàn tổ chức, bộ máy, cơ chế hoạt động và cơ chế tài chính của tổ chức phát triển quỹ đất, bảo đảm tinh gọn, đủ năng lực tạo lập, quản lý, khai thác quỹ đất và thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.
Hà Nội cũng yêu cầu bảo đảm quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê theo quy hoạch và chỉ tiêu được giao khi lập, điều chỉnh quy hoạch, khi tạo lập quỹ đất đối ứng và khi khai thác quỹ đất phụ cận công trình hạ tầng.
Đối với các dự án sử dụng đất chậm triển khai, tồn đọng kéo dài, Thành phố sẽ xây dựng danh mục thống nhất trên toàn địa bàn, phân loại theo từng nhóm nguyên nhân: vướng mắc về quy hoạch; pháp luật; giải phóng mặt bằng; nghĩa vụ tài chính; thủ tục đầu tư, xây dựng; năng lực của nhà đầu tư; có vi phạm pháp luật; có nguy cơ thất thoát, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực.
Đối với từng dự án phải xác định một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm, thời hạn xử lý và sản phẩm cuối cùng; định kỳ công khai kết quả xử lý.
Hà Nội kiên quyết thu hồi đất đối với các trường hợp được Nhà nước giao đất, cho thuê đất nhưng không sử dụng, sử dụng không đúng mục đích hoặc chậm đưa đất vào sử dụng theo quy định của pháp luật; xử lý nghiêm trách nhiệm của tổ chức, cá nhân để dự án chậm triển khai kéo dài.
Bên cạnh bốn nhóm giải pháp trọng tâm trên, Thành phố tiếp tục rà soát, hoàn thiện chính sách đất đai đồng bộ với pháp luật về quy hoạch, đầu tư, xây dựng, nhà ở và các lĩnh vực liên quan; xử lý những nội dung chồng lấn, mâu thuẫn giữa các loại quy hoạch.
Trong công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, Hà Nội tập trung hoàn thành giải phóng mặt bằng tại các dự án quy mô lớn, dự án hạ tầng giao thông, chỉnh trang, tái thiết đô thị và các dự án trọng điểm; bảo đảm công khai, minh bạch, dân chủ và đúng pháp luật.
Thành phố cũng đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm khâu trung gian, mở rộng dịch vụ công trực tuyến; xây dựng, chuẩn hóa, làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai theo yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, đồng thời ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý đất đai.
Cùng với đó, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; tập trung giải quyết những tồn tại kéo dài trong quản lý, sử dụng đất có nguồn gốc nông, lâm trường, đất sau cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước, quỹ đất trụ sở dôi dư và các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai.
Theo phân công, Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực, giúp UBND Thành phố tổ chức triển khai, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Kế hoạch; tổng hợp khó khăn, vướng mắc và đề xuất phương án giải quyết theo thẩm quyền.
