Tự tạo áp lực khi mới đi làm, người trẻ có nguy cơ rối loạn tâm thần

Mới bước vào thị trường lao động, nhiều người trẻ phải đối mặt với áp lực công việc, kỳ vọng của bản thân và những khó khăn trong quá trình thích nghi với môi trường mới. Nếu không được nhận diện và hỗ trợ kịp thời, những áp lực này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, cảm xúc, hành vi và sức khỏe tâm thần.

Mới 23 tuổi, chị Nguyễn Thị Lan (tên nhân vật đã được thay đổi), ở Hà Nội, vừa bước vào thị trường lao động đã phải đối mặt với những áp lực công việc. Nhiều ngày liên tiếp mất ngủ, căng thẳng vì công việc, chị dần thu mình, không muốn chia sẻ với người thân và có những thời điểm khó kiểm soát cảm xúc.

“Mới đi làm, tôi đã bị stress vì công việc, ngủ không ngon, thậm chí nằm mơ thấy công việc, mơ mình vẫn đang ở cơ quan. Mỗi ngày đi làm trong trạng thái lo âu, mệt mỏi. Buổi sáng thức dậy không muốn đi làm, trong giờ làm cũng thường xuyên lo lắng. Tôi còn tăng cân mất kiểm soát và dần xa lánh mọi người”, chị Lan chia sẻ.

Theo ThS.BS Nguyễn Khắc Dũng, Phó Trưởng khoa Lâm sàng, Bệnh viện Tâm thần ban ngày Mai Hương thời gian gần đây, bệnh nhân đến khám vì các vấn đề tâm lý, tâm thần có xu hướng gia tăng, trong đó đáng chú ý là nhóm người trẻ.

Đặc biệt, những người mới bước vào môi trường làm việc thường phải đối mặt với nhiều thay đổi cùng lúc, từ áp lực công việc, kỳ vọng của bản thân đến yêu cầu thích nghi với môi trường công sở. Không ít người trẻ tự đặt ra những yêu cầu quá cao đối với bản thân nhưng lại ít chia sẻ hoặc không chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn.

Bác sĩ Dũng dẫn trường hợp một người trẻ gần đây đến thăm khám với biểu hiện mất ngủ kéo dài, căng thẳng và áp lực trong công việc. Qua trao đổi, bác sĩ nhận thấy phần lớn áp lực của người này xuất phát từ việc tự tạo sức ép cho bản thân, đồng thời gặp khó khăn trong giao tiếp tại nơi làm việc.

“Khi được giao nhiệm vụ, cấp trên chỉ nói ‘Em làm công việc này đi’. Khi gặp khó khăn, bạn ấy lại không biết trao đổi với sếp như thế nào. Mỗi lần phải trao đổi về công việc, bạn ấy đều cảm thấy sợ và e ngại”, bác sĩ Dũng chia sẻ.

Theo bác sĩ, những lời nhận xét tưởng như đơn giản trong môi trường công sở, chẳng hạn “Chuyện này dễ mà” hay “Không làm được thì để AI làm”, đôi khi cũng có thể khiến người trẻ vốn đang thiếu tự tin cảm thấy áp lực hơn nếu không biết cách tiếp nhận và trao đổi phù hợp.

Từ thực tế thăm khám, bác sĩ khuyến cáo người trẻ cần chú ý đến những thay đổi kéo dài về giấc ngủ, cảm xúc, hành vi và khả năng sinh hoạt hằng ngày. Không nên xem nhẹ các biểu hiện bất thường hoặc cố gắng chịu đựng một mình.

Việc chủ động chia sẻ với người thân, đồng nghiệp hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý có thể giúp người trẻ tháo gỡ áp lực sớm. Trong trường hợp các triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến cuộc sống, công việc, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá và can thiệp phù hợp.