Cán bộ Trạm Biên phòng Cửa khẩu quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành làm thủ tục xuất nhập cảnh cho phương tiện và nhân viên phương tiện qua Cửa khẩu. Ảnh: Đức Tâm
Thủ tục xuất nhập cảnh nhanh gọn nhờ công nghệ
Tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, thay vì phải xếp hàng chờ cán bộ kiểm tra, đối chiếu giấy tờ như trước, nhiều hành khách hiện nay có thể hoàn tất thủ tục xuất nhập cảnh qua hệ thống cổng kiểm soát tự động Autogate chỉ trong vài giây.
Sau khi đặt giấy tờ theo hướng dẫn, hành khách thực hiện quét vân tay và nhận diện khuôn mặt để hệ thống xác thực thông tin. Các thao tác này chỉ mất khoảng 7-10 giây. Nhờ đó, thời gian làm thủ tục được rút ngắn từ 30-45 giây xuống còn khoảng 10-15 giây mỗi hành khách.
Chị Nguyễn Thị Hương, phường Lào Cai, chia sẻ: “Trước đây, mỗi lần xuất nhập cảnh chúng tôi thường phải xếp hàng chờ đợi. Từ khi có cổng kiểm soát tự động, việc đi lại nhanh chóng, thuận tiện hơn, các thủ tục cũng diễn ra suôn sẻ”.
Là một trong những cửa khẩu quốc tế quan trọng trên tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc, Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai có lưu lượng người qua lại lớn, trung bình khoảng 7.000-10.000 lượt xuất nhập cảnh mỗi ngày. Vào những thời điểm cao điểm, lượng hành khách tăng cao tạo áp lực không nhỏ đối với lực lượng chức năng trong giải quyết thủ tục.
Việc đưa Autogate vào vận hành đã góp phần giảm tải đáng kể cho các luồng kiểm soát truyền thống. Để sử dụng hệ thống, hành khách đăng ký thông tin cá nhân và mẫu vân tay với cán bộ, chiến sĩ Trạm Kiểm soát biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai. Việc đăng ký chỉ cần thực hiện một lần; những lần xuất nhập cảnh tiếp theo, hành khách có thể sử dụng cổng tự động trong thời hạn của giấy tờ theo quy định.
Theo cán bộ trực tiếp vận hành, phần mềm cổng kiểm soát tự động được tích hợp với hệ thống quản lý xuất nhập cảnh IMS, hỗ trợ đối chiếu, xác thực thông tin nhanh chóng, chính xác. Nhờ đó, không chỉ thời gian làm thủ tục được rút ngắn mà công tác kiểm soát người qua lại biên giới cũng được thực hiện chặt chẽ hơn.
Cán bộ Trạm Kiểm soát biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai cho biết, hệ thống góp phần giảm đáng kể tình trạng ùn tắc vào những ngày cao điểm. Để vận hành hiệu quả, cán bộ, chiến sĩ được tập huấn tại Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và đơn vị, hướng dẫn cụ thể về quy trình kỹ thuật, nghiệp vụ. Sau tập huấn, những người trực tiếp vận hành tiếp tục trao đổi, hướng dẫn đồng đội, bảo đảm các thao tác được thực hiện thống nhất, chính xác và an toàn.
Không chỉ tạo thuận lợi cho hành khách, chuyển đổi số còn mang lại những chuyển biến trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành. Đây là khu vực có lượng phương tiện vận tải và hàng hóa lưu thông lớn, đặc biệt vào các thời điểm mùa vụ, khi nhu cầu thông quan tăng cao.
Trước đây, nhiều khâu khai báo, kiểm tra và đối chiếu thông tin được thực hiện theo phương thức thủ công, mất thời gian, dễ phát sinh ùn ứ khi lượng phương tiện tập trung đông. Từ tháng 8.2023, nền tảng cửa khẩu số được triển khai, áp dụng trong giải quyết thủ tục hành chính đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu qua cửa khẩu này.
Thông qua nền tảng cửa khẩu số, doanh nghiệp, lái xe và các cá nhân liên quan có thể chủ động khai báo thông tin trước khi đến cửa khẩu. Các nội dung về phương tiện, người điều khiển và hàng hóa được cập nhật trên hệ thống điện tử, giúp cơ quan chức năng tiếp nhận, kiểm tra và xử lý thuận lợi hơn.
Nhờ đó, hoạt động thông quan được tổ chức khoa học, hạn chế việc phải kê khai nhiều lần, giảm thời gian chờ đợi cho lái xe và doanh nghiệp. Lượng phương tiện lưu thông lớn nhưng hoạt động tại cửa khẩu cơ bản được duy trì thông suốt, hạn chế tình trạng ùn ứ như một số thời điểm trước đây.
Số hóa quy trình, nâng cao hiệu quả quản lý biên giới
Để nền tảng cửa khẩu số phát huy hiệu quả, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, nòng cốt là Trạm Kiểm soát biên phòng Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành, đã chủ động nắm bắt quy trình, đưa công nghệ vào từng khâu kiểm soát người và phương tiện xuất nhập cảnh.
Hiện nay, tại Trạm Kiểm soát biên phòng Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành, lực lượng biên phòng sử dụng đồng thời phần mềm thủ tục biên phòng điện tử và phần mềm cửa khẩu số. Trước khi phương tiện đến cửa khẩu, lái xe có thể khai báo trước các thông tin cá nhân, phương tiện và hàng hóa. Trên cơ sở dữ liệu được cập nhật, cán bộ làm thủ tục tiến hành kiểm tra, đối chiếu. Trường hợp phát hiện thông tin còn thiếu hoặc chưa chính xác, lái xe được yêu cầu bổ sung, điều chỉnh trước khi hoàn tất quy trình.
Thiếu tá Nguyễn Việt Dũng, Phó Trạm trưởng Trạm Kiểm soát biên phòng Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành, cho biết việc cho phép khai báo trước giúp lực lượng chức năng chủ động hơn trong tiếp nhận, xử lý hồ sơ. Các thông tin được cập nhật trên hệ thống cũng tạo thuận lợi cho việc phối hợp, đối chiếu giữa các lực lượng làm nhiệm vụ tại cửa khẩu.
Một điểm đáng chú ý là dữ liệu trên nền tảng cửa khẩu số được chia sẻ để các lực lượng chức năng liên quan cùng khai thác, phục vụ công tác quản lý. Hệ thống camera giám sát, nhận diện biển số phương tiện cũng hỗ trợ theo dõi hoạt động ra vào khu vực cửa khẩu, cung cấp thêm dữ liệu phục vụ kiểm tra, đối chiếu.
Việc số hóa các khâu thủ tục không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí mà còn góp phần tăng tính công khai, minh bạch trong giải quyết công việc. Thông tin được cập nhật trên hệ thống giúp hạn chế sai sót trong quá trình khai báo, đồng thời hỗ trợ lực lượng chức năng kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường, hành vi vi phạm.
Trong những dịp lễ, Tết hoặc thời điểm lượng hàng hóa xuất nhập khẩu tăng cao, Trạm Kiểm soát biên phòng Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số 2 Kim Thành chủ động bố trí cán bộ trực, phối hợp với các lực lượng liên quan giải quyết thủ tục. Yêu cầu đặt ra là vừa bảo đảm công tác quản lý, kiểm soát, vừa tạo điều kiện để hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp diễn ra thông suốt, tránh ùn tắc kéo dài.
Cùng với đầu tư, ứng dụng công nghệ, việc nâng cao trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ cũng được xác định là yếu tố quan trọng. Thượng tá Phan Đức Mạnh, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lào Cai cho biết, đơn vị chú trọng bố trí cán bộ có đủ năng lực, trình độ, nhất là về ngoại ngữ và tin học, làm nhiệm vụ tại các cửa khẩu.
Cùng với đó, đơn vị thường xuyên giáo dục, bồi dưỡng, cử cán bộ tham gia các lớp tập huấn do Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng và các cơ quan chuyên môn tổ chức. Qua đó, nâng cao khả năng tiếp cận, vận hành và ứng dụng công nghệ trong thực hiện nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu quản lý biên giới trong tình hình mới.
Đồn cũng tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng, sở, ngành liên quan để trao đổi, cập nhật thông tin, kịp thời tháo gỡ khó khăn phát sinh trong quá trình vận hành hệ thống. Việc đề xuất đầu tư, bổ sung trang thiết bị kỹ thuật được xác định là yêu cầu cần thiết nhằm nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát tại cửa khẩu.
Trong thời gian tới, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, triển khai các đề án xây dựng cửa khẩu thông minh, từng bước nghiên cứu, áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và công nghệ nhận diện sinh trắc học vào hoạt động quản lý, kiểm soát. Qua đó, tiếp tục rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, giảm thời gian chờ đợi của hành khách, phương tiện và hàng hóa, tiết kiệm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.
Từ những cổng kiểm soát tự động đến nền tảng khai báo điện tử, chuyển đổi số tại các cửa khẩu ở Lào Cai đang từng bước thay đổi phương thức làm việc của lực lượng chức năng và trải nghiệm của người dân, doanh nghiệp. Khi dữ liệu được kết nối, quy trình được số hóa, năng lực cán bộ được nâng cao, hiệu quả thông quan không chỉ được cải thiện mà yêu cầu quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia cũng được đáp ứng tốt hơn.
