Người bệnh lớn tuổi mắc bệnh thận mạn được can thiệp mạch máu bằng khí CO₂. Ảnh: Bệnh viện Thống Nhất cung cấp ngày 5.10.2026
Ông P.V.A. (80 tuổi, ngụ tỉnh Gia Lai) thường xuyên đau vùng đùi và cẳng chân hai bên khi đi bộ. Cơn đau ngày càng ảnh hưởng đến việc đi lại, quãng đường ông có thể di chuyển chỉ còn dưới 100m. Người bệnh có tiền sử tăng huyết áp khoảng 30 năm và bệnh thận mạn.
Tại Bệnh viện Thống Nhất, các bác sĩ ghi nhận mạch đùi hai bên còn bắt được nhưng không bắt được mạch khoeo và các mạch ở bàn chân. Chỉ số huyết áp cổ chân - cánh tay (ABI), dùng để đánh giá tưới máu chi dưới, ở mức rất thấp, chân phải 0,26 và chân trái 0,53, trong khi chỉ số bình thường khoảng 0,9-1.
Các bác sĩ xác định người bệnh bị thiếu máu động mạch hai chi dưới mức độ nặng. Ê-kíp quyết định chụp mạch và can thiệp nội mạch nhằm cải thiện dòng máu xuống hai chân. Tuy nhiên, bệnh thận mạn khiến việc lựa chọn phương pháp chụp mạch cần được cân nhắc kỹ.
TS.BS.CKII Nguyễn Duy Tân - Trưởng Khoa Ngoại Tim mạch - Lồng ngực, Bệnh viện Thống Nhất cho biết thuốc cản quang chứa iod thường được sử dụng trong chụp và can thiệp mạch để giúp quan sát rõ lòng mạch. Thuốc được đào thải chủ yếu qua thận, do đó ở người suy giảm chức năng thận, việc sử dụng cần thận trọng vì có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp.
Với trường hợp này, các bác sĩ lựa chọn sử dụng khí CO₂ thay cho thuốc cản quang chứa iod trong quá trình can thiệp nội mạch.
Theo bác sĩ Tân, khí CO₂ được bơm vào mạch máu dưới hướng dẫn của chụp mạch số hóa xóa nền (DSA), kết hợp xử lý hình ảnh giúp bác sĩ quan sát vị trí hẹp, tắc hoặc tổn thương mạch máu để thực hiện can thiệp. Sau khi được đưa vào cơ thể, CO₂ được hấp thu và thải chủ yếu qua phổi, qua đó hạn chế việc sử dụng thuốc cản quang chứa iod.
Phương pháp này có thể được cân nhắc ở những người bệnh có bệnh thận mạn, đặc biệt khi cần chụp hoặc can thiệp mạch máu nhưng phải hạn chế nguy cơ ảnh hưởng thêm đến chức năng thận.
Sau can thiệp, tình trạng tưới máu xuống hai chân của ông A. được cải thiện, người bệnh từng bước vận động thuận lợi hơn. Hiện ông tiếp tục được theo dõi chức năng thận, tuần hoàn hai chi dưới và đáp ứng điều trị, dự kiến xuất viện trong 1-2 ngày.
Theo bác sĩ Tân, kỹ thuật sử dụng khí CO₂ trong chụp và can thiệp mạch máu đã được ứng dụng tại một số nước trong những năm gần đây. Đây là một lựa chọn có thể được cân nhắc trong can thiệp mạch ở người bệnh lớn tuổi, đặc biệt những trường hợp mắc bệnh thận mạn cần hạn chế sử dụng thuốc cản quang chứa iod.
