Kết quả xét nghiệm & chẩn đoán của chị Bình. Ảnh: NVCC
Ở tuổi 42, chị Bình, sống tại Bắc Ninh, vừa làm kế toán trưởng tại một công ty tư nhân, vừa chăm sóc mẹ chồng cao tuổi và hai con đang đi học. Giữa công việc và trách nhiệm gia đình bủa vây, chị lại trì hoãn việc theo dõi sức khỏe dù đã có kết quả HPV dương tính từ đầu năm 2024.
Đến năm 2026, nhận được quyền lợi khám sức khỏe của công ty tại cơ sở y tế chuyên biệt về tầm soát ung thư, chị mới quyết định đi khám. Tuy nhiên lần này kết quả không dừng ở việc chỉ phát hiện virus.
Sau hai năm trì hoãn theo dõi HPV, phát hiện tổn thương tiền ung thư cổ tử cung
Trong lần kiểm tra, bác sĩ ghi nhận tổn thương khi soi cổ tử cung. Xét nghiệm tế bào học ghi nhận bất thường nghi ngờ tổn thương mức độ cao.
Ngay sau đó, chị được khuyến nghị thăm khám chuyên khoa. Tại bệnh viện, chẩn đoán sau cùng xác định U nhú tế bào vảy loạn sản loại vừa (CIN2), thuộc nhóm tổn thương nội biểu mô vảy mức độ cao (HSIL). Đây là tổn thương tiền ung thư, chưa phải ung thư cổ tử cung, được xử trí bằng cách cắt bỏ vùng mô bất thường nhằm giảm nguy cơ tiến triển thành ung thư.
Điểm may mắn của chị Bình là tổn thương được phát hiện khi vẫn có thể can thiệp trước khi tiến triển thành ung thư. Tuy nhiên, việc trì hoãn tái khám 2 năm không đồng nghĩa HPV đã tự biến mất hoặc không còn nguy cơ ung thư nào khác.
Theo WHO, đa số trường hợp nhiễm HPV được hệ miễn dịch kiểm soát. Nhưng nếu nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài, virus có thể gây biến đổi tế bào, hình thành tổn thương tiền ung thư và tiến triển thành ung thư. Quá trình này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như type HPV và tình trạng miễn dịch của mỗi người.
Vì vậy, không thể lấy diễn biến của chị Bình làm cơ sở để yên tâm trì hoãn ở người khác. Với nhóm HPV có nguy cơ cao (phổ biến nhất là type 16 và 18) có khả năng gây ra các tổn thương tiền ung thư và ung thư ác tính nếu nhiễm kéo dài (mạn tính) mà hệ miễn dịch không tự đào thải được.
Khi nghĩ lại thời điểm nhận được kết quả, chị Bình trộm nghĩ: “Nếu mình phát hiện ở giai đoạn muộn, ai sẽ chăm lo cho các con và cha mẹ khi mình điều trị, tài chính có thể lo liệu được hay không?”.
Chăm sóc sức khỏe bản thân xếp sau trách nhiệm với gia đình
Nỗi lo của chị Bình phản ánh tình thế của thế hệ “bánh mì kẹp” - thuật ngữ dùng cho những người có cha mẹ già và con nhỏ trong độ tuổi 35-50 của nhà xã hội học người Mỹ Dorothy Miller. Họ đồng thời cần chăm sóc hai thế hệ, duy trì công việc và đảm bảo tài chính. Theo Tổng cục thống kê, tính đến năm 2026, một phần ba dân số Việt Nam đang nằm trong độ tuổi có thể đối diện với hoàn cảnh này.
Thực tế, nhiều người Việt Nam chỉ thực sự quan tâm đến việc kiểm tra sức khỏe khi có một “lý do đủ lớn” thúc đẩy, như khi công ty tổ chức khám định kỳ, xuất hiện triệu chứng bất thường hoặc khi người thân gặp vấn đề sức khỏe. Còn với những bệnh lý diễn tiến âm thầm, việc chủ động tầm soát khi chưa có triệu chứng vẫn chưa trở thành thói quen phổ biến.
Khi thế hệ “bánh mì kẹp” bị bủa vây bởi trách nhiệm thường ngày, nếu bản thân vẫn thấy khỏe, họ có thể lấy đó là cớ để trì hoãn khám định kỳ.
Khỏe mạnh không chỉ là nghĩa vụ với bản thân
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Hải Anh - Giám đốc chuyên môn NURA Việt Nam: Việc chăm sóc bản thân còn cần được duy trì trong đời sống hằng ngày, từ giấc ngủ, vận động, nghỉ ngơi đến kiểm tra sức khỏe phù hợp với tuổi và nguy cơ cá nhân. Khi đã có kết quả bất thường, cần cùng bác sĩ làm rõ bước tiếp theo và thời điểm thực hiện phù hợp.
Với những người bận rộn và nhiều trách nhiệm với cha mẹ, con cái như trường hợp của chị Bình, một lịch khám thuận tiện nhưng tầm soát được nhiều mặt bệnh ung thư và lối sống sẽ phù hợp cho thế hệ “bánh mì kẹp” sắp xếp thời gian mà không ảnh hưởng đến việc gia đình.
Trung tâm tầm soát công nghệ cao NURA sở hữu quy trình khám chỉ từ 120 phút có thể đem đến giải pháp thuận tiện khi tầm soát sức khỏe. Ngoài các xét nghiệm đánh giá bệnh lối sống như rối loạn chuyển hóa, mỡ máu, tăng huyết áp… thì hệ thống AI độc quyền từ Fujifilm đưa chỉ điểm tổn thương nhỏ tính bằng milimet, đánh giá nguy cơ ung thư. Bác sĩ sẽ tổng hợp kết quả, tư vấn theo dõi và kết nối chuyên khoa điều trị khi cần.
Theo số liệu đơn vị cung cấp, từ ngày 1.7.2024 - 15.8.2026, hệ thống đã tầm soát hơn 42.000 khách hàng, trong đó hơn 16.000 khách hàng ở độ tuổi 35 - 50. Đáng chú ý, 84,8% khách hàng độ tuổi này có ít nhất 1 bất thường về sức khỏe, tiêu biểu như: phổi, tim mạch, tuyến vú, cổ tử cung, chức năng thận, mỡ nội tạng,...
Với người đang là điểm tựa của cha mẹ và con cái, chăm sóc sức khỏe bản thân không chỉ là trách nhiệm với bản thân mà còn giúp cho gia đình chủ động được về kế hoạch dài hạn, thay vì trông chờ vào may mắn.
