Bảo hiểm y tế chậm thanh toán, nhân viên y tế bị nợ lương

Hơn 214 tỉ đồng BHYT treo nhiều năm

Thực trạng mất cân đối thu - chi tại nhiều cơ sở y tế công lập ở Cà Mau đã kéo dài qua nhiều năm, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và đời sống của viên chức, người lao động ngành Y tế.

Theo Sở Y tế tỉnh Cà Mau, nguyên nhân chính là nguồn thu từ khám chữa bệnh BHYT chưa được quyết toán kịp thời, trong khi các khoản chi thường xuyên như tiền lương, phụ cấp, điện nước, vật tư y tế vẫn phải bảo đảm.

Cùng với đó, cơ sở vật chất tại nhiều đơn vị y tế tuyến cơ sở xuống cấp, thiếu nhân lực, thiếu trang thiết bị khiến năng lực khám chữa bệnh hạn chế, số lượt người bệnh giảm, làm suy giảm nguồn thu. Trong bối cảnh giá dịch vụ y tế chưa tính đủ chi phí và mức tự chủ tài chính còn thấp, nhiều đơn vị rơi vào tình trạng thiếu hụt dòng tiền kéo dài.

Qua rà soát, tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT chưa được Bảo hiểm xã hội Việt Nam thanh toán trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2018 - 2024 lên tới hơn 214 tỉ đồng. Khoản tồn đọng này chủ yếu là chi phí vượt trần, vượt quỹ, vượt dự toán và vượt tổng mức thanh toán theo các quy định.

Chi phí vượt trần, vượt quỹ, vượt dự toán năm 2018 là hơn 8,2 tỉ đồng. Chi phí vượt tổng mức thanh toán giai đoạn 2019 - 2020 theo Nghị định số 146/2018/NĐ-CP là hơn 35,5 tỉ đồng. Đối với năm 2023, chi phí vượt dự toán theo Nghị định số 75/2023/NĐ-CP là hơn 79,1 tỉ đồng. Sang năm 2024, chi phí vượt dự toán tiếp tục phát sinh gần 91,9 tỉ đồng, liên quan nhiều cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh.

Ngoài các khoản tồn đọng nói trên, chi phí khám chữa bệnh BHYT năm 2025 hiện vẫn còn 10% chưa được tạm ứng, thanh toán sau quyết toán quý, tiếp tục gây khó khăn cho các cơ sở y tế trong việc cân đối nguồn chi thường xuyên.

Kiến nghị tháo gỡ

Thực tế cho thấy, trong nhiều năm, phần lớn chi phí khám chữa bệnh BHYT vượt dự toán tại Cà Mau chỉ được cơ quan BHXH tạm ứng 80%, phần 20% còn lại chưa được thanh toán, làm phát sinh nợ lương và phụ cấp.

Năm 2019, tổng chi phí khám chữa bệnh BHYT vượt tổng mức thanh toán đề nghị thanh toán là hơn 64,85 tỉ đồng, được thẩm định và chấp nhận hơn 63,2 tỉ đồng. Tuy nhiên, sau khi tạm ứng 80%, vẫn còn 12,64 tỉ đồng (20%) chưa được thanh toán, liên quan 12 cơ sở y tế.

Năm 2020, tổng chi phí vượt tổng mức thanh toán đề nghị thanh toán là hơn 43,58 tỉ đồng, được thẩm định và chấp nhận hơn 43 tỉ đồng. Sau khi tạm ứng 80%, số tiền chưa được thanh toán là hơn 8,36 tỉ đồng, thuộc 8 cơ sở y tế.

Đối với năm 2023, chi phí vượt dự toán hơn 122,4 tỉ đồng, liên quan 28 cơ sở y tế. Năm 2024, chi phí đưa vào quyết toán vượt hơn 107,6 tỉ đồng, liên quan 32 cơ sở y tế.

Ông Trịnh Trung Kiên - Phó Giám đốc BHXH tỉnh Cà Mau - cho biết, các khoản chi vượt dự toán đã được thẩm định, tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét. Nếu được thanh toán sẽ giảm áp lực cho các Trung tâm y tế.

Để tháo gỡ khó khăn, Sở Y tế tỉnh Cà Mau kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục đề xuất BHXH Việt Nam sớm thanh, quyết toán các khoản chi phí BHYT tồn đọng, nhằm ổn định tài chính cho các đơn vị y tế.

Trước mắt, Sở Y tế đề nghị ưu tiên tạm ứng chi phí khám chữa bệnh BHYT giai đoạn 2019 - 2024 còn tồn đọng của 4 trung tâm y tế, với tổng số tiền hơn 27 tỉ đồng, để chi trả nợ lương và các khoản phụ cấp theo lương cho viên chức, người lao động.

Như Lao Động đã thông tin, hàng trăm nhân viên y tế tại Cà Mau bị nợ lương nhiều tháng, nguyên nhân một phần do các Trung tâm y tế không có nguồn thu, BHYT chưa thanh toán phần vượt chi.