Bài 1: Khai mở không gian tăng trưởng 2 con số

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, TP. Hồ Chí Minh mở rộng không gian phát triển mới. Ảnh: T.P

Không thể tiếp tục tăng trưởng theo mô hình cũ

TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước áp lực phải duy trì vai trò đầu tàu kinh tế và mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% không chỉ đòi hỏi mở rộng đầu tư hay sản xuất, mà còn yêu cầu thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển, mở thêm các không gian kinh tế mới.

Xác định tăng trưởng 2 con số không chỉ là chỉ tiêu kinh tế, mà còn là yêu cầu chiến lược để TP. Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò đầu tàu, tạo lực kéo cho nền kinh tế cả nước. Ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh cho rằng, bài toán hiện nay không còn đơn thuần là mở rộng quy mô, mà phải tăng trưởng trên nền tảng hiệu quả, năng suất và khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động bên ngoài.

Với định hướng trên, TP. Hồ Chí Minh đã xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ ngay từ đầu năm nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10%. Chia sẻ về định hướng thu hút vốn đầu tư của TP. Hồ Chí Minh với các nhà đầu tư tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026 ngày 26/10, ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh, Thành phố tập trung thúc đẩy 4 nhóm động lực phát triển then chốt gồm: hạ tầng và không gian phát triển mới; Trung tâm tài chính quốc tế; năng lượng sạch cùng kinh tế số và đổi mới sáng tạo.

Theo ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, Thành phố xác định mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt 10-11%/năm. Để đạt được mục tiêu này, Thành phố đang triển khai đồng thời nhiều giải pháp về thể chế, đầu tư hạ tầng, khoa học công nghệ và cải cách hành chính.

Trong lĩnh vực đầu tư, ngoài thu hút hiệu quả nguồn vốn đầu tư nước ngoài, Thành phố xác định đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt đầu tư tư nhân, tập trung vào các dự án chiến lược như metro, vành đai, cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, hạ tầng số và phủ sóng 5G.

TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn, giảng viên Trường Đại học Fulbright Việt Nam nhận định, với quy mô GRDP năm 2025 gần 3 triệu tỷ đồng, để đạt tăng trưởng thực 10% trong năm 2026, TP. Hồ Chí Minh phải tạo thêm khoảng 300.000 tỷ đồng giá trị gia tăng chỉ trong một năm. Đây là thách thức rất lớn đối với một đô thị đã bước qua giai đoạn công nghiệp hóa truyền thống, khi dư địa đất đai, lao động và tài nguyên không còn dồi dào như trước.

Theo TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn, với tỷ trọng khoảng 23,5% GDP cả nước, tăng trưởng của TP. Hồ Chí Minh có ý nghĩa quyết định đối với triển vọng tăng trưởng chung của Việt Nam. Nếu TP. Hồ Chí Minh không duy trì được tốc độ tăng trưởng cao, mục tiêu tăng trưởng 2 con số của cả nước sẽ rất khó đạt được.

Mở thêm không gian kinh tế còn bỏ ngỏ

Theo các chuyên gia, hiện mô hình tăng trưởng cũ dần thu hẹp dư địa, TP. Hồ Chí Minh cần chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

TS. Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - Tiền tệ Quốc gia cho rằng, để tăng trưởng 2 con số một cách bền vững, TP. Hồ Chí Minh không thể chỉ dựa vào các “đòn bẩy” quen thuộc mà phải chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào vốn sang mô hình tăng trưởng dựa vào tri thức và công nghệ.

PGS.TS. Trần Hoàng Ngân, đại biểu Quốc hội khóa XVI cũng đề xuất TP. Hồ Chí Minh cần khai thông điểm nghẽn hạ tầng và đầu tư công, đồng thời kích hoạt các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do và công nghệ cao.

Công nghệ số là một trong những giải pháp được TP. Hồ Chí Minh thu hút nguồn vốn đầu tư. Ảnh: T.H

Theo các chuyên gia, bên cạnh các trụ cột truyền thống như công nghiệp, xuất khẩu và đầu tư công, TP. Hồ Chí Minh còn sở hữu nhiều “mỏ vàng” kinh tế chưa được khai thác đúng mức, như: “kinh tế bạc”, kinh tế đêm, dịch vụ giá trị cao và trải nghiệm đô thị.

Đây được xem là những không gian kinh tế mới có khả năng tạo thêm giá trị gia tăng lớn trong bối cảnh đô thị trung tâm đang thiếu quỹ đất cho phát triển công nghiệp quy mô lớn.

Theo UBND TP. Hồ Chí Minh, Thành phố cần dồn lực cho hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số và kết nối vùng; đồng thời tháo gỡ nhanh các điểm nghẽn về thủ tục, đất đai và giải phóng mặt bằng để khơi thông dòng vốn.

Bên cạnh đó, việc phát triển các ngành dịch vụ giá trị cao, trung tâm tài chính quốc tế, công nghệ AI, chip bán dẫn hay kinh tế số sẽ giúp TP. Hồ Chí Minh tạo ra động lực tăng trưởng mới thay vì phụ thuộc quá nhiều vào các mô hình truyền thống.

Đặc biệt, nhiều chuyên gia cho rằng, phát triển kinh tế đêm và “kinh tế bạc” có thể mở ra dư địa tiêu dùng và dịch vụ rất lớn cho TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn tới.

Theo số liệu 9 tháng năm 2026, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng ước 1.488.689 tỷ đồng, tăng 13,8% so cùng kỳ; doanh thu du lịch tăng mạnh, đạt 282.696 tỷ đồng, tăng 43,4% so cùng kỳ, đạt 85,7% so với kế hoạch năm 2026.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Khắc Hoàng, Trưởng Thống kê TP. Hồ Chí Minh, bất ổn địa chính trị toàn cầu đang tạo thêm áp lực lên kinh tế Thành phố. Một số lĩnh vực dịch vụ tăng trưởng chậm, xuất nhập khẩu vẫn chịu nhiều tác động từ thị trường quốc tế.

TP. Hồ Chí Minh cần tiếp tục mở rộng thị trường, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, khơi thông dòng vốn và đẩy nhanh chiến lược thu hút đầu tư để duy trì động lực tăng trưởng trong giai đoạn tới. Trong đó, mô hình “kinh tế bạc”, kinh tế cuối tuần, kinh tế đêm… là những mảnh ghép cần có trong mô hình tăng trưởng.

(còn nữa)