Trung Quốc áp dụng cơ chế định danh chặt chẽ hơn đối với các chương trình biểu diễn thương mại có quy mô trên 5.000 khán giả. Ảnh chụp tại LOL Esport World Cup 2025 tại Thượng Hải (Trung Quốc). Ảnh: Chí Long
Siết quản lý vé concert
Hai đêm diễn của BigBang tại sân vận động Mỹ Đình ngày 24 và 25.10 thu hút đông đảo khán giả. Tuy nhiên, tình trạng vé bị đẩy giá nhiều lần, mã QR vé chính thức bị báo đã sử dụng khiến khán giả không thể đổi vòng tay, đặt ra vấn đề về kiểm soát vé và trách nhiệm của các bên liên quan.
Tại Nhật Bản, Luật ngăn chặn bán lại vé sự kiện trái phép có hiệu lực từ tháng 6.2019, áp dụng với một số loại vé đáp ứng điều kiện cụ thể, trong đó có yêu cầu xác định người mua hoặc người được vào cửa. Người vi phạm có thể bị phạt tù đến một năm hoặc phạt tiền đến 1 triệu yên.
Tại Trung Quốc, các chương trình biểu diễn thương mại trên 5.000 khán giả phải bán vé và kiểm soát vào cửa bằng danh tính thật theo quy định từ ngày 12.9.2023. Mỗi giấy tờ định danh chỉ được mua một vé mỗi buổi diễn; ít nhất 85% số vé phải bán công khai. Với số vé còn lại, ban tổ chức phải hoàn tất liên kết thông tin cá nhân trước giờ diễn ít nhất 24 giờ.
Văn bản cũng yêu cầu xây dựng cơ chế hoàn vé, công khai đại lý được ủy quyền và bảo vệ thông tin cá nhân của người mua.
Tại Mỹ, Đạo luật BOTS năm 2016 cấm sử dụng phần mềm tự động hoặc thủ thuật công nghệ để vượt giới hạn mua vé trực tuyến. Năm 2021, ba nhà môi giới bị cáo buộc dùng phần mềm tự động, tài khoản giả để mua hơn 150.000 vé bán lại kiếm lời. Tổng mức phạt dân sự được đề xuất vượt 31 triệu USD, nhưng số tiền phải nộp giảm còn hơn 3,7 triệu USD do khả năng thanh toán của các bị đơn.
Bên cạnh đó, Ticketmaster áp dụng công nghệ SafeTix, cho phép mã vạch vé điện tử tự làm mới sau mỗi 15 giây, hạn chế sao chép và gian lận vé.
Ảnh chụp màn hình không thể thay thế mã vé hợp lệ. Công nghệ này giúp hạn chế sao chép, gian lận nhưng không loại trừ hoàn toàn rủi ro.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, cần kiểm soát vé từ khâu mở bán, xác thực người dùng đến quản lý giao dịch chuyển nhượng, thay vì chỉ xử lý khi vé bị đẩy giá.
Kiểm soát mã QR nhưng phải bảo vệ quyền lợi khán giả
Trao đổi với Lao Động, Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng, muốn hạn chế phe vé, vé giả và mã QR bị sử dụng trùng lặp thì không thể chỉ tăng chế tài xử phạt mà phải kiểm soát toàn bộ quá trình phát hành, chuyển nhượng và sử dụng vé.
Theo Luật sư, Việt Nam nên ưu tiên ba giải pháp. Thứ nhất, áp dụng mã QR động, có thời hạn hiệu lực ngắn và chỉ được xác thực một lần. Khi vé được chuyển nhượng hợp lệ, mã cũ phải tự động vô hiệu hóa; hệ thống cần ghi nhận lịch sử xác thực để phục vụ tra soát khi xảy ra tranh chấp.
Thứ hai, thiết lập kênh chuyển nhượng vé chính thức, có xác thực giao dịch, giới hạn giá bán lại hợp lý và bảo đảm người mua mới nhận được mã vé hợp lệ.
Thứ ba, giới hạn số lượng vé mỗi tài khoản, kiểm soát công cụ tự động mua gom và áp dụng xác minh danh tính phù hợp với từng sự kiện.
“Quan trọng nhất, khi xảy ra sự cố vé trùng mã, ban tổ chức phải có quy trình tra soát và giải quyết ngay tại sự kiện. Không thể để khán giả mua vé hợp lệ phải tự gánh chịu hậu quả từ những lỗ hổng của hệ thống bán vé”, Luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.
Theo luật sư, Việt Nam có thể áp dụng định danh người mua, xác thực danh tính khi vào cửa và mã QR động. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa biện pháp kỹ thuật do doanh nghiệp áp dụng theo thỏa thuận và việc pháp luật bắt buộc mọi khán giả phải định danh.
Việc chuyển nhượng vé cũng không nên bị cấm tuyệt đối. Người mua có thể phát sinh việc đột xuất và không thể tham dự. Kênh chuyển nhượng chính thức cần cho phép cập nhật người sở hữu, vô hiệu hóa mã cũ và cấp mã mới, đồng thời công khai điều kiện giao dịch ngay từ khi mở bán.
Đặc biệt, việc thu thập và xử lý thông tin cá nhân phải tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, trong đó có Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025. Doanh nghiệp cần xác định rõ mục đích xử lý, phạm vi thông tin thu thập, thời hạn lưu trữ và trách nhiệm bảo mật; không mặc nhiên yêu cầu dữ liệu sinh trắc học nếu có phương thức xác thực ít xâm phạm hơn.
“Chống phe vé là cần thiết, nhưng không thể lấy lý do chống đầu cơ để hạn chế bất hợp lý quyền chuyển nhượng vé hoặc thu thập quá mức dữ liệu cá nhân của khán giả”, luật sư Hoàng Hà lưu ý.
