Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng dầu đã sử dụng... Ảnh: Quochoi.vn.
Sáng 13.11, với đại đa số đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.
Theo luật mới, phương tiện đo được tích hợp phần mềm phải bảo vệ tính toàn vẹn của phần mềm, tham số và dữ liệu đo; bảo đảm ghi nhận, lưu giữ, truy xuất dấu vết của việc thay đổi phần mềm, tham số đo lường và can thiệp vào dữ liệu đo để phục vụ kiểm tra, xác nhận lại.
Các thiết bị đo phải có cơ chế ngăn ngừa hoặc phát hiện việc can thiệp, thay đổi trái phép. Việc cập nhật, thay đổi phần mềm không được làm sai lệch kết quả đo hoặc ảnh hưởng đến sự phù hợp của phương tiện đo với yêu cầu kỹ thuật đo lường.
Đáng chú ý, luật quy định tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật về đo lường, tùy tính chất, mức độ vi phạm, sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định pháp luật.
Người lợi dụng chức vụ, quyền hạn vi phạm quy định pháp luật về đo lường cũng bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy tính chất, mức độ vi phạm; nếu gây thiệt hại phải bồi thường.
Một điểm đáng chú ý của luật là quy định rõ trách nhiệm hoàn trả tiền trong trường hợp thu không đúng do kết quả đo sai lệch.
Theo đó, trường hợp có khoản tiền thu không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân đã thu phải hoàn trả theo quy định pháp luật.
Đặc biệt, trường hợp có căn cứ xác định phương tiện đo hoặc phần mềm phương tiện đo có lỗi chung dẫn đến thu tiền không đúng do kết quả đo sai lệch, tổ chức, cá nhân sử dụng kết quả đo để thu tiền có trách nhiệm rà soát các giao dịch bị ảnh hưởng, thực hiện nghĩa vụ hoàn trả theo quy định.
Luật cũng trao thêm quyền cho người tiêu dùng. Theo đó, người tiêu dùng có quyền yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp hàng hóa, dịch vụ thiết yếu cung cấp, trích xuất dữ liệu đo lường liên quan trực tiếp đến giao dịch của mình để làm chứng cứ khi khiếu nại, giải quyết tranh chấp, bồi thường theo quy định pháp luật.
Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua, trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu dự thảo luật, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nêu rõ, đo lường gắn trực tiếp với đời sống của mỗi người dân, mỗi hoạt động của mọi doanh nghiệp.
Theo Bộ trưởng, một kết quả đo chính xác là cơ sở để người dân thanh toán đúng lượng điện, nước, xăng dầu đã sử dụng, để bác sĩ có thông tin tin cậy trong chẩn đoán, điều trị; để doanh nghiệp kiểm soát chất lượng, tiết kiệm nguyên liệu và đưa sản phẩm ra thị trường.
“Trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, năng lực đo lường còn quyết định khả năng kiểm chứng kết quả nghiên cứu, làm chủ quy trình và phát triển sản phẩm mới.
Vì vậy, đầu tư cho đo lường cần được nhìn nhận là đầu tư cho năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế” - Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói.
Theo Bộ trưởng, việc sửa đổi luật lần này nhằm giải quyết những bất cập của thực tiễn, đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động đo lường đáp ứng yêu cầu phát triển mới, góp phần thể chế hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.
Lần sửa đổi này hướng tới đổi mới phương thức quản lý để bảo vệ tốt hơn quyền lợi người dân và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Quản lý về đo lường phải tập trung vào những hoạt động có nguy cơ gây thiệt hại, những lĩnh vực tác động trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và quyền lợi của người dân.
