 |
| Lợi nhuận quý I/2026 của các doanh nghiệp trên sàn ước tăng khoảng 5–8% so với cùng kỳ. |
Dòng tiền không còn “trải rộng”
Đáng chú ý, tăng trưởng không còn diễn ra đồng pha giữa các nhóm ngành. Dòng tiền trên thị trường đang dịch chuyển từ phân bổ diện rộng sang tập trung vào những lĩnh vực có nền tảng tăng trưởng rõ ràng và ít chịu tác động từ biến động chi phí vốn.
Trong bối cảnh đó, nhóm ngân hàng tiếp tục giữ vai trò trụ cột, đóng góp khoảng 35–40% tổng lợi nhuận toàn thị trường. Một số ngân hàng lớn vẫn duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận hai chữ số, nhờ tín dụng cải thiện và nguồn thu ngoài lãi ổn định.
Tuy nhiên, sự phân hóa trong nội bộ ngành ngày càng rõ rệt. Theo VDSC, biên lãi ròng (NIM) toàn ngành duy trì ở mức đi ngang, trong khi chi phí dự phòng vẫn ở mức cao tại một số tổ chức tín dụng, qua đó làm suy giảm tốc độ tăng trưởng lợi nhuận.
|
| Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo của VDSC. |
Ở chiều ngược lại, nhóm bất động sản khu công nghiệp nổi lên như một điểm sáng rõ nét hơn. Một số doanh nghiệp ghi nhận tăng trưởng doanh thu hai chữ số, phổ biến từ 10–20%, trong khi biên lợi nhuận gộp duy trì trên 45% – thuộc nhóm cao nhất thị trường. Động lực chính đến từ nhu cầu thuê đất ổn định và xu hướng cải thiện giá thuê tại các khu vực trọng điểm.
So với ngân hàng – nơi tăng trưởng gắn với rủi ro chất lượng tài sản – khu công nghiệp đang hưởng lợi trực tiếp từ dòng vốn FDI và xu hướng dịch chuyển sản xuất.
Diễn biến này cho thấy tăng trưởng đang thu hẹp vào một số lĩnh vực có nền tảng vĩ mô rõ ràng, thay vì lan tỏa rộng như trước.
Chi phí vốn “ăn mòn” tăng trưởng
Nếu trong giai đoạn trước, câu chuyện chính là phục hồi doanh thu, thì sang quý I/2026, yếu tố chi phí – đặc biệt là chi phí vốn – đã trở thành biến số quyết định lợi nhuận.
Theo VDSC, dù mặt bằng lãi suất đã hạ nhiệt so với giai đoạn đỉnh, chi phí vốn thực tế vẫn duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với thời kỳ trước dịch, khiến nhiều doanh nghiệp chưa thể cải thiện biên lợi nhuận như kỳ vọng.
Hệ quả là biên lợi nhuận ròng của nhiều doanh nghiệp thu hẹp khoảng 1–2 điểm phần trăm. Những ngành sử dụng đòn bẩy tài chính cao hoặc phụ thuộc nhiều vào tín dụng chịu tác động rõ rệt nhất, khi chi phí tài chính tiếp tục ở mức cao.
Ngay cả trong ngành ngân hàng, áp lực vẫn hiện hữu. Biên lãi ròng không mở rộng, trong khi chi phí dự phòng duy trì ở mức cao, khiến lợi nhuận không còn tăng mạnh như các chu kỳ trước.
Ngược lại, các ngành có dòng tiền ổn định và ít phụ thuộc vào vốn vay thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn. Nhóm khu công nghiệp là một ví dụ điển hình khi duy trì biên lợi nhuận cao, nhờ đặc thù hợp đồng dài hạn và khả năng kiểm soát chi phí.
Điều này cho thấy tăng trưởng doanh thu không còn đồng nghĩa với tăng trưởng lợi nhuận, khi yếu tố tài chính ngày càng đóng vai trò chi phối.
Phân hóa lan rộng và “phép thử” cho thị trường
Sự phân hóa trong quý I/2026 không chỉ dừng lại ở cấp độ ngành, mà còn lan rộng tới từng doanh nghiệp. Theo VDSC, các doanh nghiệp đầu ngành với nền tảng tài chính vững chắc tiếp tục duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận phổ biến 10–15%, trong khi nhiều doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn hoặc đang trong quá trình tái cơ cấu chỉ ghi nhận mức tăng thấp, thậm chí đi ngang.
Khoảng cách về hiệu quả kinh doanh vì thế ngày càng nới rộng. Lợi nhuận có xu hướng tập trung vào nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn, trong khi phần còn lại đóng góp hạn chế hơn vào tăng trưởng chung. Điều này phản ánh rõ sự dịch chuyển của dòng tiền – từ phân bổ diện rộng sang tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, dòng tiền ổn định và khả năng kiểm soát chi phí tốt.
Trong bối cảnh đó, quý I/2026 mang ý nghĩa như một “phép thử” đối với sức khỏe doanh nghiệp. Khi tăng trưởng toàn thị trường chỉ ở mức một chữ số, lợi nhuận tập trung vào một số ngành và doanh nghiệp nhất định, đồng thời chi phí vốn vẫn là yếu tố gây áp lực, thị trường buộc phải vận động theo hướng thực chất hơn.
Trong giai đoạn này, chất lượng lợi nhuận – thay vì tốc độ tăng trưởng – đang trở thành yếu tố quyết định trong việc thu hút dòng vốn.
