Lý do huyết áp bình thường ở nhà nhưng lại cao vọt khi đi khám

Nhiều người cảm thấy hoang mang khi huyết áp đo tại nhà luôn ở mức bình thường, nhưng mỗi lần đến bệnh viện lại tăng cao bất thường.

Hiện tượng này không hiếm gặp và đã được y học ghi nhận với tên gọi “tăng huyết áp áo trắng” một dạng tăng huyết áp tạm thời liên quan đến tâm lý lo lắng khi đi khám.

Theo Tiến sĩ Rahul Gupta, Giám đốc kiêm bác sĩ tim mạch tại Bệnh viện Gleneagles (Parel, Ấn Độ), tăng huyết áp áo trắng xảy ra khá phổ biến.

Ông Gupta cho biết cảm giác hồi hộp, căng thẳng khi bước vào môi trường bệnh viện, chờ đợi kết quả xét nghiệm hoặc gặp bác sĩ đều có thể khiến huyết áp tăng trong thời gian ngắn.

Ngay cả việc vội vã đến phòng khám, leo cầu thang, thiếu ngủ, uống cà phê hay nói chuyện trong lúc đo huyết áp cũng có thể làm sai lệch kết quả.

Đồng quan điểm, Tiến sĩ Parin Sangoi, bác sĩ tim mạch can thiệp tại Bệnh viện Wockhardt (Mumbai Central), nhấn mạnh rằng việc hiểu đúng chỉ số huyết áp là rất quan trọng.

Huyết áp cao thực sự nếu không được phát hiện và kiểm soát có thể âm thầm gây tổn thương tim, thận, não và mắt theo thời gian.

Tuy nhiên, nếu không phân biệt được tăng huyết áp áo trắng, người bệnh có thể phải điều trị không cần thiết.

Cơ chế nào gây ra tăng huyết áp áo trắng?

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính đến từ phản ứng căng thẳng của cơ thể. Khi lo lắng, cơ thể sẽ giải phóng các hormone stress như adrenaline và cortisol, khiến tim đập nhanh hơn và các mạch máu co lại. Hệ quả là huyết áp tăng đột ngột trong thời gian ngắn.

Tiến sĩ Rahul Gupta cho biết, ở nhà, nơi quen thuộc và thoải mái, cơ thể thường ở trạng thái thư giãn, nên huyết áp phản ánh đúng tình trạng thực tế hơn.

Dù tăng huyết áp áo trắng không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng không nên xem nhẹ, bởi một số người có thể tiến triển thành tăng huyết áp thật sự trong tương lai.

Tiến sĩ Sangoi cũng chỉ ra rằng những lo lắng về kết quả xét nghiệm, ký ức không tốt về các lần điều trị trước hoặc đơn giản là cảm giác xa lạ với môi trường bệnh viện đều có thể kích hoạt phản ứng stress, dẫn đến chỉ số huyết áp cao bất thường khi đo tại phòng khám.

Người bệnh nên làm gì để tránh chẩn đoán sai?

Các bác sĩ khuyến cáo nên theo dõi huyết áp tại nhà một cách đều đặn bằng máy đo kỹ thuật số đáng tin cậy.

Trước khi đo, cần ngồi yên tĩnh ít nhất 5 phút, giữ tư thế thoải mái và đo vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Tránh uống trà, cà phê, hút thuốc, tập thể dục hoặc căng thẳng tinh thần ít nhất 30 phút trước khi đo.

Việc ghi chép lại các chỉ số huyết áp tại nhà và chia sẻ với bác sĩ sẽ giúp đánh giá chính xác hơn tình trạng sức khỏe tim mạch.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi huyết áp lưu động 24 giờ để phân biệt rõ giữa tăng huyết áp áo trắng và tăng huyết áp thực sự.

Bên cạnh đó, quản lý căng thẳng, duy trì vận động thể chất đều đặn, ăn nhạt, ngủ đủ giấc và hạn chế caffeine cũng góp phần ổn định huyết áp.

Các chuyên gia nhấn mạnh, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc khi chỉ số huyết áp cao tạm thời tại phòng khám.

Việc điều trị cần dựa trên đánh giá toàn diện và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để tránh dùng thuốc không cần thiết.

(Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế tư vấn chuyên nghiệp. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ, chuyên gia y tế nếu có thắc mắc).