Học sinh đọc sách điện tử tại thư viện Trường THCS Lý Thường Kiệt, phường Quảng Phú, Đà Nẵng tháng 9.2026. Ảnh: Văn Phát
Hơn 54.000 học sinh còn thiếu sách
Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) TP Đà Nẵng có báo cáo gửi Bộ GDĐT về nhu cầu sách giáo khoa (SGK) còn thiếu năm học 2026-2027. Thống kê đến hết ngày 20.9, toàn thành phố còn 54.263 học sinh thiếu SGK.
Trong đó, tiểu học có 21.323 học sinh, THCS 19.495 học sinh và THPT 13.445 học sinh. Tổng nhu cầu còn thiếu là 60.788 bản (cuốn) SGK.
Theo khảo sát của PV Lao Động, tại địa bàn Quảng Nam cũ, nhiều trường trước đây đã sử dụng bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, vì vậy khi tiếp tục sử dụng bộ sách này, nguồn sách cũ có thể tận dụng, nên không thiếu hụt nhiều.
Trong khi đó, TP Đà Nẵng trước sáp nhập lựa chọn SGK theo từng môn từ 3 bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, Chân trời sáng tạo và Cánh diều, thay vì sử dụng trọn một bộ cho tất cả môn học. Khi chuyển sang bộ sách thống nhất, một số môn phát sinh nhu cầu mua mới cùng thời điểm, dẫn đến thiếu cục bộ số lượng lớn.
Sở GDĐT Đà Nẵng đang chỉ đạo các trường rà soát chính xác số sách còn thiếu theo từng môn, từng khối lớp. Số liệu này được xem như “đơn đặt hàng” để đơn vị cung ứng đưa sách về đúng trường, đúng nhu cầu. Mục tiêu ngành Giáo dục Đà Nẵng đặt ra là 100% học sinh có đủ SGK trước ngày 24.9.
Trong thời gian chờ sách, Sở yêu cầu giáo viên (GV) linh hoạt cho học sinh chia sẻ, dùng chung sách, mượn sách thư viện hoặc sử dụng tài liệu điện tử; không phê bình, tạo áp lực với những em chưa kịp có đủ SGK.
“Chúng tôi chỉ đạo GV không được trách phạt, bêu tên hay phê bình học sinh chưa có đủ SGK khi đến lớp. Việc thiếu sách là do lỗi cung ứng hoặc hoàn cảnh gia đình, không phải lỗi từ phía các em” - Một hiệu trưởng chia sẻ.
Khai thác sách điện tử sao cho đúng luật?
Trong thời gian chờ sách giấy, giải pháp trước mắt là khai thác SGK điện tử.
Theo hướng dẫn của Bộ GDĐT, các Sở GDĐT phải cung cấp địa chỉ SGK điện tử miễn phí của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tại taphuan.nxbgd.vn/tap-huan để học sinh, phụ huynh chủ động tiếp cận. Đồng thời, các trường tiếp tục tận dụng sách thư viện, SGK cũ còn sử dụng được và điều chuyển theo nguyên tắc nơi thừa hỗ trợ nơi thiếu.
Tuy nhiên, một vấn đề phát sinh là SGK điện tử có thể sao in đến mức nào để học sinh sử dụng tạm mà không vi phạm bản quyền. Các văn bản về cung ứng SGK hiện hướng dẫn khai thác sách điện tử nhưng chưa nêu cụ thể cách sao in trong tình huống thiếu sách, khiến phụ huynh lúng túng.
Trao đổi với Báo Lao Động, luật sư Nguyễn Thanh Tân - Đoàn Luật sư TP Đà Nẵng - cho rằng quy định pháp luật hiện hành đã xác định giới hạn đối với việc sao chép tác phẩm bằng máy in, máy photocopy, máy ảnh hoặc thiết bị tương tự.
Theo phân tích của luật sư Tân, Nghị định 17/2023/NĐ-CP quy định việc sao chép hợp lý một phần tác phẩm dạng chữ viết bằng thiết bị sao chép để phục vụ nghiên cứu, học tập cá nhân, không nhằm mục đích thương mại được giới hạn không quá 10% tổng số trang của ấn bản.
“Ví dụ SGK có 100 trang, phụ huynh photo khoảng 10 trang cho con học tạm trong lúc chờ sách mới, không bán, không phát hành, không kinh doanh thì có cơ sở để xem xét thuộc trường hợp sao chép hợp lý phục vụ học tập cá nhân” - luật sư Tân phân tích.
Theo luật sư, việc chưa mua được SGK không đồng nghĩa phụ huynh có quyền photocopy nguyên cuốn. Nếu việc sao chép vượt giới hạn được pháp luật cho phép thì phải có sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả và thực hiện nghĩa vụ bản quyền theo quy định.
