Theo đại diện doanh nghiệp, mức thu nhập tại thành phố chỉ cao hơn ở quê khoảng 10-15%, trong khi người lao động phải gánh thêm nhiều khoản chi phí sinh hoạt. Vì vậy, không ít người lựa chọn tìm việc gần nhà thay vì tiếp tục đến các trung tâm công nghiệp lớn.
Câu chuyện này phản ánh một thay đổi đáng chú ý của thị trường lao động. Đó là công nhân bây giờ không chỉ cân nhắc mức lương được doanh nghiệp đưa ra mà còn tính toán số tiền thực sự còn lại sau mỗi tháng làm việc.
Một mức lương hấp dẫn nhưng phải dành phần lớn cho tiền thuê nhà, ăn uống, đi lại và nuôi con thì chưa chắc đã đủ sức để thu hút và giữ chân người lao động.
Một công nhân có thể chấp nhận làm thêm giờ trong giai đoạn cao điểm để tăng thu nhập, nhưng khó duy trì cường độ làm việc ấy trong thời gian dài. Nếu khoản tiền nhận được phụ thuộc quá nhiều vào tăng ca, cuộc sống của họ sẽ dễ bị xáo trộn mỗi khi doanh nghiệp giảm đơn hàng.
Vì vậy, chính sách tiền lương cần hướng đến việc bảo đảm đời sống từ thời gian làm việc bình thường, thay vì đặt phần lớn kỳ vọng cải thiện thu nhập vào số giờ làm thêm.
Cùng với tiền lương, các khoản hỗ trợ về nhà ở, chăm sóc sức khỏe, nuôi con nhỏ hay phương tiện đi lại cũng có giá trị thiết thực đối với công nhân.
Chẳng hạn, nếu doanh nghiệp hỗ trợ tiền thuê nhà hằng tháng, người lao động có thể giảm đáng kể áp lực chi tiêu. Nếu doanh nghiệp hỗ trợ thêm chi phí gửi trẻ, công nhân sẽ yên tâm làm việc, không phải nghỉ việc vì thiếu người chăm sóc con.
Trong thực tế, những chính sách phúc lợi như vậy không nhất thiết đòi hỏi chi phí quá lớn, nhưng cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của từng nhóm lao động.
Đây cũng là lĩnh vực mà thời gian qua, tổ chức Công đoàn đã phát huy rất tốt vai trò đại diện, thông qua đối thoại và thương lượng tập thể nhằm đưa những nhu cầu thiết thực của công nhân vào chính sách của doanh nghiệp.
Về phía doanh nghiệp, giữ chân người lao động còn là bài toán hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Mỗi công nhân nghỉ việc đồng nghĩa với việc doanh nghiệp phải tuyển người thay thế, tổ chức đào tạo và mất thêm thời gian để lao động mới làm quen với dây chuyền sản xuất. Nếu biến động nhân sự diễn ra thường xuyên, chi phí này có thể lớn hơn nhiều so với khoản đầu tư cải thiện phúc lợi ban đầu. Chăm lo tốt cho công nhân cũng là cách doanh nghiệp bảo vệ năng suất và năng lực cạnh tranh của chính mình.
Thị trường lao động đang ngày càng mở rộng cơ hội lựa chọn cho người lao động. Doanh nghiệp muốn thu hút người giỏi, giữ chân công nhân có tay nghề cần nhìn chính sách nhân sự bằng lợi ích lâu dài, thay vì chỉ giải quyết nhu cầu tuyển dụng trước mắt.
