Rác thải sinh hoạt ùn ứ nhiều ngày tại 9 tòa chung cư ở Khu đô thị Việt Hưng. Ảnh: Hoài Anh
Gần 1.000 hộ dân bị ảnh hưởng
Những ngày gần đây, hai cháu nhỏ của bà Nguyễn Hồng Trang (cư dân tòa K5, Khu đô thị Việt Hưng, phường Việt Hưng) thường xuyên được gia đình đưa ra ngoài đến tối muộn mới trở về nhà để tránh mùi hôi thối bốc lên từ khu vực tập kết rác trong chung cư.
“Mùi rác không chỉ xuất hiện tại khu vực tập kết mà còn lan lên các căn hộ. Nhà tôi ở gần khu vực đổ rác, lại có cháu nhỏ nên rất bức xúc. Mùi rác nồng nặc, rất khó chịu" - bà Trang chia sẻ.
Sự việc này xuất phát từ việc Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Gia Lâm tạm ngừng xúc dọn tại các họng rác của 9 tòa chung cư ở Khu đô thị Việt Hưng từ ngày 7.10. Điều này khiến lượng rác thải sinh hoạt ùn ứ nhiều ngày, bốc mùi hôi thối, ảnh hưởng đến đời sống của gần 1.000 hộ dân.
Trao đổi với Báo Lao Động, ông Trần Kim Dung - Phó Trưởng ban Quản trị cụm chung cư 13 (bao gồm 5 tòa nhà - K4, K5, K9, K10, K11) - cho biết, nguyên nhân dẫn đến việc ngừng xúc dọn rác là do các bên chưa ký kết hợp đồng và chưa thống nhất được khoản phụ thu.
Theo ông Dung, Quyết định số 4996/QĐ-UBND của UBND TP Hà Nội quy định mức giá dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện tại các nhà chung cư, phía công ty môi trường có phát sinh yêu cầu về một khoản phụ thu ngoài mức giá đang được áp dụng.
"Hiện nay, ngoài khoản 15.000 đồng/người/tháng theo quy định của thành phố, Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Gia Lâm còn yêu cầu chúng tôi đóng thêm 8.000 đồng/người/tháng để xúc dọn rác tại họng rác" - ông Dung cho biết.
Ông Dung đặt câu hỏi về sự khác biệt trong công tác thu gom rác giữa các hộ dân sống tại nhà mặt đất và cư dân chung cư.
Theo ông Dung, đối với các hộ dân sống tại nhà riêng lẻ, đơn vị môi trường phải đến từng nhà để thu gom rác. Trong khi đó, tại chung cư, rác thải của các hộ dân đã được tập kết về họng rác chung của tòa nhà, giúp việc thu gom thuận tiện hơn.
Ông Dung dẫn chứng, tại một tòa chung cư có 90 hộ dân, rác thải được tập trung tại một điểm. Trong khi đó, để thu gom rác của 90 hộ dân sống tại nhà riêng lẻ, đơn vị môi trường có thể phải di chuyển qua nhiều tuyến đường, tốn thêm nhiên liệu, nhân lực và thời gian.
"Thu gom rác tại chung cư dễ dàng hơn, giảm được nhân lực và thời gian. Nhưng thực tế, chúng tôi lại phải đóng thêm khoản phụ thu" - ông Dung bày tỏ.
Một vấn đề khiến ban quản trị băn khoăn là đơn vị môi trường đã trực tiếp thu phí thu gom rác từ người dân, với khoản chi phí phụ thu bốc xúc rác, đơn vị lại đề nghị Ban Quản trị đứng ra ký hợp đồng và tổ chức thu tiền từ cư dân?
Theo đại diện Ban Quản trị, nếu đây là dịch vụ do đơn vị môi trường cung cấp thì cần làm rõ căn cứ của việc phân chia trách nhiệm thu phí.
Lý giải khoản phụ thu 8.000 đồng/người/tháng
Chiều 12.10, trao đổi với Báo Lao Động, ông Nguyễn Trung Dũng - cán bộ Ban Quản lý Dự án đầu tư - Hạ tầng phường Việt Hưng - cho rằng, cần phân biệt giữa hoạt động thu gom, vận chuyển rác thải và dịch vụ xúc dọn rác tại các hầm rác chung cư.
Theo ông Dũng, đối với các hộ dân sống tại nhà riêng lẻ, Nhà nước chi trả chi phí thu gom rác tại ngõ, xóm và vận chuyển đến nơi xử lý. Người dân có trách nhiệm mang rác ra xe gom theo thời gian quy định.
Trong khi đó, tại chung cư, phạm vi thu gom được thực hiện đến chân tòa nhà. Tại chung cư có cả diện tích sử dụng riêng và diện tích sử dụng chung nên việc quản lý, vận hành phải tuân thủ những quy định riêng.
Vì vậy, không thể đánh đồng hoạt động thu gom rác tại chung cư với các hộ gia đình sống ở nhà riêng lẻ.
Về cơ sở xác định khoản phụ thu 8.000 đồng/người/tháng, ông Dũng cho hay, khoản phụ thu được đơn vị môi trường xây dựng trên cơ sở chi phí nhân công xúc dọn rác, cọ rửa hầm rác. Đây là dịch vụ nằm ngoài phạm vi Nhà nước đặt hàng, đấu thầu, được xác định trên cơ sở thỏa thuận giữa đơn vị cung cấp và bên sử dụng dịch vụ.
Theo ông Dũng, phường đã tổ chức 4 cuộc họp với các ban quản trị chung cư để tháo gỡ vướng mắc. Tuy nhiên, một số ban quản trị vẫn chưa đồng ý ký hợp đồng sử dụng dịch vụ xúc dọn rác.
Đáng chú ý, ông Dũng khẳng định, Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Gia Lâm không dừng toàn bộ hoạt động thu gom, vận chuyển rác mà chỉ dừng dịch vụ xúc dọn rác tại hầm chung cư do các bên chưa đạt được thỏa thuận.
"Hiện nay, đơn vị môi trường vẫn hỗ trợ đẩy các xe gom rác từ hầm ra ngoài hàng ngày" - ông Dũng thông tin.
Nếu không muốn đóng khoản phí phát sinh, cư dân có thể buộc kín rác, trực tiếp mang xuống hầm rác và bỏ vào xe gom thay vì vứt rác vào họng rác như hiện nay.
"Khi người dân bỏ rác trực tiếp vào xe gom thì sẽ không phát sinh công việc xúc dọn, đồng nghĩa không phải trả thêm khoản phí này. Đây cũng là phương án phường đã đề nghị các ban quản trị vận động cư dân thực hiện để tháo gỡ vướng mắc" - ông Dũng cho biết.
Trả lời câu hỏi về trách nhiệm ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt, ông Dũng thông tin, tại điểm b khoản 1 Điều 7 Thông tư số 05/2024/TT-BXD ngày 31.7.2024 của Bộ Xây dựng (ban hành kèm theo Quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư) quy định hoạt động quản lý vận hành nhà chung cư bao gồm: Cung cấp các dịch vụ bảo vệ, vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, chăm sóc vườn hoa, cây cảnh, diệt côn trùng và các dịch vụ khác bảo đảm cho nhà chung cư hoạt động bình thường.
Trường hợp nhà chung cư phải có đơn vị quản lý vận hành theo quy định tại khoản 1 Điều 149 của Luật Nhà ở thì tất cả các công việc quy định tại khoản 1 Điều 7 Thông tư số 05/2024/TT-BXD phải do đơn vị quản lý vận hành thực hiện; chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư không được thuê riêng các dịch vụ khác nhau để thực hiện quản lý vận hành.
Đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư có thể ký hợp đồng với đơn vị cung cấp dịch vụ để thực hiện các công việc quản lý vận hành nhà chung cư nhưng phải chịu trách nhiệm về việc quản lý vận hành theo nội dung hợp đồng đã ký kết với Ban quản trị.
Do vậy, đơn vị quản lý vận hành chung cư có trách nhiệm thực hiện ký kết hợp đồng thu gom, vận chuyển rác thải với đơn vị thực hiện duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn phường theo quy định.
