Hợp tác công tư khai thác hiệu quả tài sản công cho khoa học, công nghệ

Trong bối cảnh đó, việc hoàn thiện thể chế, đặc biệt là các cơ chế huy động nguồn lực xã hội, khai thác hiệu quả tài sản công cho phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số có ý nghĩa then chốt. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt được khẳng định trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 193/2025/QH15 ngày 19/02/2025 của Quốc hội.

Ngày 01/7/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 180/2025/NĐ-CP về cơ chế, chính sách hợp tác công tư trong lĩnh vực phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị định không chỉ tháo gỡ các vướng mắc, rào cản về thể chế mà còn góp phần hình thành hành lang pháp lý mới cho việc khai thác, sử dụng hiệu quả tài sản công vào liên doanh, liên kết phục vụ phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo quy định tại Nghị định, đơn vị sự nghiệp công lập được sử dụng tài sản công, bao gồm cả dữ liệu, để liên doanh, liên kết với nhau hoặc với tổ chức, cá nhân khác nhằm thực hiện nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ hoặc các hoạt động hợp tác đào tạo. Trên cơ sở đề án sử dụng tài sản công vào mục đích liên doanh, liên kết đã được cơ quan, người có thẩm quyền phê duyệt, người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập được tự quyết định lựa chọn đối tác và phương án sử dụng tài sản công để thực hiện liên doanh, liên kết.

Đáng chú ý, Nghị định quy định rõ việc xử lý tài sản công trong các hình thức liên doanh, liên kết. Trường hợp liên doanh, liên kết không thành lập pháp nhân mới thì đơn vị sự nghiệp công lập không phải xác định giá trị tài sản khi tham gia liên doanh, liên kết. Trường hợp thành lập pháp nhân mới, các bên cùng góp tài sản hoặc góp vốn để đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản phục vụ hoạt động liên doanh, liên kết; pháp nhân mới có trách nhiệm quản lý, sử dụng tài sản theo quy định của pháp luật và hợp đồng đã ký kết.

Người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập được quyền tự quyết định giá trị tài sản khi liên doanh, liên kết hoặc thuê doanh nghiệp thẩm định giá, hoặc thành lập Hội đồng thẩm định giá theo quy định của pháp luật về giá để làm cơ sở quyết định. Trong đó, giá trị tài sản chỉ là một trong những căn cứ để lựa chọn phương án liên doanh, liên kết phù hợp, qua đó tăng tính chủ động, linh hoạt cho các đơn vị sự nghiệp công lập trong quá trình hợp tác với khu vực tư nhân.

Có thể khẳng định, việc ban hành và triển khai hiệu quả Nghị định số 180/2025/NĐ-CP cùng các chính sách ưu đãi liên quan là bước đi quan trọng, thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc tạo lập môi trường pháp lý thông thoáng, minh bạch, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trở thành động lực chủ yếu cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.