Đồng bộ quy định quản lý, khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông

Tạo hành lang pháp lý cho quản lý, kế toán tài sản hạ tầng

Trước đó, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 74/2024/TT-BTC ngày 31/10/2024 (thay thế Thông tư số 35/2022/TT-BTC ngày 16/6/2022), qua đó tạo hành lang pháp lý để các cơ quan quản lý tài sản, các tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập được phân cấp, ủy quyền hoặc giao kế toán tài sản thực hiện hạch toán, báo cáo tài sản theo quy định.

Đối với tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ, về cơ bản đã thực hiện xác định nguyên giá, giá trị còn lại và tính hao mòn tài sản làm cơ sở thực hiện kế toán đầy đủ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, kế toán tài sản công nói chung và tài sản hạ tầng giao thông nói riêng.

Việc kê khai, báo cáo tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ được thực hiện theo các mẫu biểu quy định tại Thông tư số 74/2024/TT-BTC, tạo cơ sở để Bộ Xây dựng và các địa phương theo dõi, nắm bắt tổng thể tài sản kịp thời; đồng thời hoàn thiện Cơ sở dữ liệu về tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ trên phạm vi cả nước, tích hợp vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công.

Hiện nay, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ tại Tờ trình về Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông. Dự thảo đang được lấy ý kiến Thành viên Chính phủ.

Trong đó, Dự thảo Nghị định có sửa đổi, bổ sung một số nội dung quan trọng liên quan đến đối tượng quản lý tài sản; việc khai thác tài sản theo hình thức hỗn hợp; quản lý, sử dụng số tiền thu được từ khai thác, xử lý tài sản… Vì vậy, cần thiết phải rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định tại Thông tư số 74/2024/TT-BTC để bảo đảm đồng bộ với Nghị định mới khi được ban hành.

Bên cạnh đó, quá trình tổ chức thực hiện thời gian qua cho thấy một số nội dung của Thông tư cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với quy định của pháp luật về quản lý, tính hao mòn tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; thống nhất với các quy định về tài sản kết cấu hạ tầng giao thông khác và đáp ứng đặc thù của từng loại tài sản.

Hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm ổn định và thống nhất

Việc xây dựng Thông tư mới thay thế Thông tư số 74/2024/TT-BTC được xác định là cần thiết, có đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn. Theo Bộ Tài chính, mục đích xây dựng Thông tư là hoàn thiện cơ sở pháp lý về chế độ quản lý, tính hao mòn tài sản kết cấu hạ tầng và hướng dẫn kê khai, báo cáo, qua đó tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh, phù hợp với tình hình thực tế, làm nền tảng nâng cao hiệu quả công tác quản lý, kế toán tài sản.

Quan điểm xây dựng Thông tư được xác định trên hai định hướng chính.

Thứ nhất, quán triệt đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng và huy động nguồn lực của nền kinh tế; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững; tăng cường phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong quản lý tài sản công.

Thứ hai, kế thừa các quy định còn phù hợp của Thông tư số 74/2024/TT-BTC để bảo đảm tính ổn định của chính sách; đồng thời sửa đổi, bổ sung những nội dung không còn phù hợp với dự thảo Nghị định số .../2026/NĐ-CP hoặc yêu cầu thực tiễn mới, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật về quản lý tài sản kết cấu hạ tầng giao thông.

Dự thảo Thông tư gồm 5 Chương, 16 Điều và các Phụ lục kèm theo. Dự thảo đã làm rõ các trường hợp không thuộc phạm vi điều chỉnh, như: tài sản theo khoản 2 Điều 1 Nghị định số 44/2024/NĐ-CP; việc xác định tuổi thọ phục vụ đầu tư, bảo trì; xác định giá trị làm giá khởi điểm đấu giá, làm căn cứ tính vốn nhà nước, giá bán tài sản; và tài sản không đủ tiêu chuẩn là tài sản cố định. So với Thông tư 74/2024/TT-BTC, dự thảo bổ sung trường hợp loại trừ tài sản không đủ tiêu chuẩn là tài sản cố định và chỉnh sửa một số nội dung để tránh vướng mắc.

Về đối tượng áp dụng, Dự thảo quy định gồm: cơ quan quản lý nhà nước về đường bộ; cơ quan quản lý đường bộ các cấp; cơ quan, đơn vị được giao quản lý tài sản; tổ chức, đơn vị trực tiếp thực hiện kế toán, quản lý, bảo trì, kê khai, cập nhật dữ liệu; và các tổ chức, cá nhân có liên quan. Đồng thời, bổ sung đơn vị sự nghiệp công lập được giao quản lý tài sản và bỏ đối tượng cấp huyện để phù hợp với Nghị định sửa đổi.