Sáng 27.5, UBND TPHCM tổ chức hội thảo lấy ý kiến doanh nghiệp đối với Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc phân quyền mạnh hơn cho HĐND TPHCM và UBND TPHCM trong lĩnh vực phát triển hạ tầng giao thông, vận tải, logistics và bảo vệ môi trường.
Theo dự thảo, HĐND TPHCM được trao quyền ban hành các chính sách phát triển vận tải, hỗ trợ hoạt động giao thông công cộng; khuyến khích đầu tư và khai thác hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn như đường sắt đô thị, xe buýt, nhà ga, bến xe, bãi đỗ xe đa chức năng, khai thác không gian ngầm và vận tải trong không gian tầm thấp.
Đáng chú ý, HĐND TPHCM được đề xuất quyền quy định việc hạn chế phương tiện giao thông cá nhân vào khu vực trung tâm để giảm ùn tắc và giảm phát thải, đồng thời áp dụng phí giảm ùn tắc giao thông.
Trong khi đó, UBND TPHCM được giao quyền xác định phạm vi vùng phát thải thấp (LEZ) nhằm hạn chế các phương tiện gây ô nhiễm, từng bước cải thiện chất lượng không khí.
UBND TPHCM cũng được chủ động áp dụng các biện pháp kiểm soát phương tiện giao thông dựa trên mức độ gây ùn tắc, khả năng đáp ứng của hạ tầng hiện hữu và yêu cầu chuyển đổi xanh, bảo đảm trật tự an toàn giao thông.
Hiện TPHCM đang xây dựng Đề án kiểm soát khí thải phương tiện giao thông theo hai giai đoạn.
Giai đoạn 1 tập trung xây dựng lộ trình và cơ chế hỗ trợ chuyển đổi phương tiện vận tải hành khách công cộng sang sử dụng điện và năng lượng xanh. Giai đoạn này đang được triển khai. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, TPHCM hiện có khoảng 180 tuyến xe buýt nội tỉnh và liên tỉnh với hơn 2.400 phương tiện, trong đó xe buýt điện chiếm gần một nửa.
Giai đoạn 2 sẽ tập trung xây dựng chính sách giảm khí thải đối với các phương tiện giao thông đường bộ còn lại.
Theo dự thảo giai đoạn 2, từ đầu năm 2027, TPHCM dự kiến thiết lập vùng phát thải thấp tại khu vực trung tâm. Phạm vi gồm các quận trước đây như quận 1, 3, 5, 6, 8, 10, 11, Bình Thạnh, Tân Bình, Tân Phú và Phú Nhuận, được giới hạn bởi 15 cây cầu và 17 tuyến đường trục chính.
Khi vùng phát thải thấp được triển khai, ôtô không đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 4 sẽ bị thu phí khi vào khu vực trung tâm, ngoại trừ các phương tiện đặc biệt như xe cứu thương, cứu hỏa, quốc phòng, công an và xe tang lễ.
Từ tháng 9.2027, xe máy không đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 2 sẽ bị cấm lưu thông vào vùng phát thải thấp trong hai khung giờ cao điểm từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h.
Theo lộ trình dự kiến, đến năm 2028, toàn bộ xe máy chạy xăng sẽ bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp, ngoại trừ phương tiện của người khuyết tật. Cùng thời điểm, ôtô không đạt chuẩn Euro 4 cũng sẽ bị cấm vào khu vực trung tâm trong giờ cao điểm, trừ các phương tiện đặc biệt.
Đến năm 2030, phạm vi vùng phát thải thấp dự kiến mở rộng ra khu vực Vành đai 1, bao gồm các tuyến lớn như Phạm Văn Đồng, Kha Vạn Cân, khu vực quanh sân bay Tân Sơn Nhất, Cách Mạng Tháng Tám, Âu Cơ, Lũy Ban Bích, Kinh Dương Vương và Võ Văn Kiệt. Các biện pháp kiểm soát khí thải cũng sẽ được siết chặt theo từng giai đoạn.
Ngoài khu vực trung tâm, đề án còn đề xuất triển khai sớm các giải pháp chuyển đổi xanh tại Côn Đảo và Cần Giờ.
Tại Côn Đảo, mục tiêu đến cuối năm 2026 cơ bản hoàn thành việc chuyển đổi phương tiện chạy xăng, dầu sang xe điện và năng lượng xanh, ngoại trừ xe tải từ 2 tấn trở lên và các phương tiện đặc thù.
Đối với Cần Giờ, lộ trình chuyển đổi tương tự, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2028.
