Với vai trò chủ nhà Năm APEC 2027, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn được mời phát biểu tại phiên thảo luận trọng tâm về kinh tế vĩ mô, cùng lãnh đạo Bộ Tài chính Trung Quốc và Bộ Tài chính Hoa Kỳ. Tại đây, Bộ trưởng chia sẻ bức tranh kinh tế thế giới, tình hình kinh tế vĩ mô Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026 và định hướng điều hành chính sách trong thời gian tới.
Rủi ro toàn cầu đan xen động lực tăng trưởng từ công nghệ
Theo nhận định được các tổ chức quốc tế như Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á (AIIB) đưa ra tại Hội nghị, triển vọng tăng trưởng khu vực đang chịu tác động đồng thời từ các yếu tố bất định địa chính trị và động lực phát triển công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI).
Nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng, vận tải năng lượng do xung đột tại Trung Đông, cùng những tác động của hiện tượng El Niño đến an ninh lương thực, có thể gây sức ép lên mặt bằng giá và đẩy lạm phát khu vực lên mức 4,2%. Trong khi đó, lãi suất cao và khoảng cách công nghệ giữa các nền kinh tế tiếp tục là những thách thức đối với triển vọng tăng trưởng.
Ở chiều ngược lại, làn sóng đầu tư vào AI và xuất khẩu thiết bị công nghệ đang tạo thêm động lực cho kinh tế khu vực. Tuy nhiên, khả năng tận dụng cơ hội này không đồng đều, do chênh lệch về hạ tầng số và năng lực tiếp cận công nghệ giữa các nền kinh tế.
Trước bối cảnh đó, AIIB khuyến nghị các quốc gia tăng cường đầu tư vào hạ tầng số và chuyển dịch năng lượng, trong đó đầu tư công đóng vai trò vốn mồi để thu hút nguồn lực từ khu vực tư nhân. Đây là vấn đề đặt ra không chỉ ở khả năng huy động vốn mà còn ở việc phân bổ nguồn lực hiệu quả, tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Kinh nghiệm điều hành của các nền kinh tế thành viên cũng cho thấy nhiều hướng ứng phó khác nhau. Đại diện Bộ Tài chính Hoa Kỳ nhấn mạnh vai trò của đổi mới công nghệ trong thúc đẩy các dòng vốn đầu tư, đồng thời đánh giá cao những biện pháp tự điều chỉnh chuỗi cung ứng và lưu kho nhằm hạn chế tác động từ biến động thị trường năng lượng.
Trong khi đó, Bộ Tài chính Trung Quốc chia sẻ mục tiêu duy trì tăng trưởng kinh tế khoảng 5%, thúc đẩy chuyển đổi xanh và phục hồi tổng cầu thông qua kế hoạch giải ngân đầu tư công 30 nghìn tỷ nhân dân tệ, gắn với việc kiện toàn mạng lưới an sinh xã hội.
Bộ trưởng Tài chính các nền kinh tế APEC chụp ảnh lưu niệm
Những trao đổi tại Hội nghị cho thấy bài toán chính sách của các nền kinh tế không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng mà còn phải củng cố khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài, đồng thời tạo dư địa cho đầu tư vào những động lực tăng trưởng mới.
Phối hợp chính sách tạo dư địa cho tăng trưởng hai con số
Chia sẻ tại Hội nghị, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng tích cực trong 9 tháng đầu năm 2026, với tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng 9,01% và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 4,52%.
Theo Bộ trưởng, kết quả này có sự đóng góp quan trọng của việc phối hợp giữa chính sách tài khóa mở rộng có trọng tâm, chính sách tiền tệ linh hoạt và cải cách thể chế. Đây cũng là những nền tảng quan trọng để Việt Nam tiếp tục củng cố ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh môi trường kinh tế quốc tế còn nhiều bất định.
Cùng với kết quả tăng trưởng, Việt Nam ghi nhận những tín hiệu tích cực trên thị trường vốn và thu hút đầu tư nước ngoài. Thị trường chứng khoán được nâng hạng lên thị trường mới nổi, trong khi vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký đạt 50,36 tỷ USD.
Về tài khóa, cơ cấu chi ngân sách nhà nước tiếp tục được định hướng theo hướng tăng nguồn lực cho đầu tư phát triển. Tỷ trọng chi đầu tư phát triển tăng lên khoảng 40%, trong khi chi thường xuyên được tiết kiệm nhờ tinh gọn bộ máy hành chính. Nợ công được duy trì ở mức an toàn khoảng 35-36% GDP, tạo dư địa tài khóa cho đầu tư hạ tầng chiến lược và các dự án trọng điểm.
Những kết quả này tạo cơ sở để Việt Nam tiếp tục huy động và phân bổ nguồn lực cho phát triển, song mục tiêu tăng trưởng cao cũng đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả điều hành và bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách kinh tế vĩ mô.
Hướng tới năm 2027, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, gắn với yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ. Điều đó đòi hỏi chính sách tài khóa vừa hỗ trợ các động lực tăng trưởng, nhất là đầu tư phát triển, vừa bảo đảm kỷ luật ngân sách và duy trì dư địa ứng phó với những biến động khó lường.
Trong khi đó, chính sách tiền tệ cần tiếp tục được điều hành linh hoạt, phối hợp với chính sách tài khóa để hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và kiểm soát áp lực lạm phát. Việc phối hợp đồng bộ giữa hai chính sách có ý nghĩa quan trọng trong cân bằng yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Thông điệp Việt Nam chia sẻ tại FMM 2026 vì vậy không chỉ phản ánh những kết quả kinh tế đạt được mà còn cho thấy định hướng điều hành trong giai đoạn tới: duy trì nền tảng vĩ mô ổn định, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và tạo động lực tăng trưởng mới trên cơ sở khoa học, công nghệ.
Theo chương trình Hội nghị, ngày 21/10, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn và đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam tiếp tục tham dự các phiên họp và hoạt động tiếp xúc song phương. Kết thúc Hội nghị, Việt Nam sẽ tiếp nhận vai trò chủ trì tiến trình Bộ trưởng Tài chính APEC 2027.
