 |
Thủy sản Việt Nam tăng tốc hướng tới mục tiêu xuất khẩu hơn 12 tỷ USD. |
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong giai đoạn 2015-2025, giá trị gia tăng của ngành Thủy sản đã tăng gần gấp đôi. Thành quả này giúp Việt Nam tiếp tục giữ vững vị trí trong nhóm ba quốc gia xuất khẩu thủy sản lớn nhất thế giới, chỉ sau Trung Quốc và Na Uy. Đây là kết quả của quá trình tái cơ cấu ngành theo hướng nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Bất chấp những biến động của kinh tế toàn cầu và các rào cản thương mại ngày càng khắt khe, xuất khẩu thủy sản trong 5 tháng đầu năm 2026 vẫn đạt 4,65 tỷ USD, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm 2025. Mức tăng trưởng này cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp Việt Nam trước những thay đổi của thị trường quốc tế, đồng thời phản ánh nhu cầu tiêu dùng thủy sản đang phục hồi tại nhiều thị trường lớn.
Sự tăng trưởng của ngành được hỗ trợ bởi nền tảng sản xuất ngày càng vững chắc. Trong vòng 10 năm qua, tổng sản lượng thủy sản cả nước tăng từ 6,56 triệu tấn lên gần 9,95 triệu tấn, tương đương tốc độ tăng trưởng bình quân 4,3% mỗi năm. Đáng chú ý, nuôi trồng thủy sản ngày càng giữ vai trò chủ lực khi sản lượng năm 2025 đạt 6,11 triệu tấn, chiếm hơn 61% tổng sản lượng toàn ngành.
Điểm nổi bật là tăng trưởng sản lượng không đến từ việc mở rộng diện tích mà chủ yếu nhờ nâng cao năng suất. Trong khi diện tích nuôi trồng duy trì ổn định ở mức khoảng 1,1-1,2 triệu ha, việc ứng dụng khoa học công nghệ, sử dụng giống chất lượng cao và phát triển các mô hình nuôi thâm canh đã giúp nâng cao hiệu quả sản xuất. Điều này đã cho thấy hướng đi bền vững, phù hợp với yêu cầu cạnh tranh ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục là trung tâm sản xuất thủy sản lớn nhất cả nước với sản lượng trên 4 triệu tấn. Khu vực này đóng vai trò đầu tàu đối với hai mặt hàng xuất khẩu chủ lực là tôm và cá tra. Riêng sản lượng cá tra đạt gần 2 triệu tấn, chiếm hơn 50% tổng sản lượng cá nuôi của cả nước, khẳng định vị thế ngành hàng chiến lược trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản Việt Nam.
Bên cạnh nuôi trồng nước ngọt và nước lợ, nuôi biển đang trở thành động lực tăng trưởng mới. Năm 2025, cả nước có khoảng 9,8 triệu m3 lồng nuôi cùng hơn 59.200 ha nuôi nhuyễn thể, tạo ra sản lượng khoảng 859.200 tấn. Tiềm năng phát triển nuôi biển còn rất lớn, không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm mà còn giảm áp lực khai thác nguồn lợi tự nhiên, hướng tới phát triển kinh tế biển bền vững.
Trong khi đó, sản lượng khai thác thủy sản tăng chậm hơn, từ 3,18 triệu tấn năm 2015 lên 3,83 triệu tấn năm 2025. Xu hướng này cho thấy ngành đang từng bước chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng, phù hợp với chiến lược bảo vệ nguồn lợi thủy sản và phát triển bền vững trong dài hạn.
Dù vậy, ngành Thủy sản vẫn đối mặt với không ít thách thức. Các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, minh bạch hoạt động khai thác cùng nhiệm vụ gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu tiếp tục là những vấn đề cần tập trung giải quyết. Tuy nhiên, triển vọng thị trường vẫn khá tích cực khi nhu cầu nhập khẩu tại Trung Quốc đang phục hồi, trong khi các sản phẩm cá thịt trắng của Việt Nam ngày càng được ưa chuộng nhờ lợi thế về giá và chất lượng.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu tôm đạt 1,85 tỷ USD, tăng 10,3% so với cùng kỳ năm 2025; xuất khẩu cá tra đạt 830 triệu USD, tăng 11,1%. Hiện sản phẩm thủy sản Việt Nam đã có mặt tại hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.
Với nền tảng sản xuất ngày càng hiện đại, năng lực chế biến được nâng cao và nhu cầu thị trường quốc tế tiếp tục cải thiện, ngành Thủy sản đang có nhiều cơ sở để tăng tốc hướng tới mục tiêu xuất khẩu hơn 12 tỷ USD trong năm 2026.
